September 21, 2018

Facebook လံုၿခံဳေရး ဘယ္ေလာက္အထိ လိုအပ္သလဲ

[ Zawgyi ]

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ လူဦးေရ ၁၈ သန္းဟာ ေန႔စဥ္ Facebook ကုိ အသံုးျပဳေနပါတယ္။ ဆိုရွယ္မီဒီယာ တစ္ခုျဖစ္တာေၾကာင့္ ေန႔စဥ္ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြ၊ ေပ်ာ္ရႊင္စရာ ဝမ္းနည္းစရာ အသိပညာေပးစရာအစရွိတဲ့ ေၾကာင္းအရာေတြကို Facebook ေပၚကေန ေ၀မွ်ၾကတဲ့အထဲမွာ ၿမိဳ႕ေနလူဦးေရ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ပါဝင္ေနပါတယ္။ Facebook ကို အသံုးျပဳၿပီး အမုန္းတရားေတြ၊ သတင္းအမွားေတြ၊ တင္းမာမႈေတြကို မီးေလာင္ရာ ေလပင့္လုပ္ေနတာမ်ိဳး အၾကမ္းဖက္မႈေတြကို လံႈ႕ေဆာ္ဖို႔ စတာေတြအတြက္ ျပဳလုပ္ေနတာမ်ိဳးေတြလည္း ရွိလာပါတယ္။ အဆိုးဆံုးကေတာ့သူတစ္ပါးရဲ႕ Facebook အေကာင့္ကို Hack တာမ်ိဳးပါပဲ။ ဒီအတြက္ Facebook အေကာင့္ လံုၿခံဳေရးဟာ အေရးပါလာပါေတာ့တယ္။

“အေကာင့္လံုၿခံဳေရးအတြက္ Password မၾကာခဏခ်ိန္းတယ္၊ ကိုယ့္အေကာင့္ကို အၿမဲေစာင့္ ၾကည့္တယ္၊ လူစိမ္းေတြ လာအပ္သလား၊ အဲဒါမ်ိဳးေပါ့၊ ကိုယ္ပိုင္အခ်က္အလက္ လံုၿခံဳေရး ကေတာ္ေတာ္ အေရးပါပါတယ္၊ ကိုယ့္အေၾကာင္း ခေရေစ့တြင္းက် အကုန္တင္ထားလို႔ မျဖစ္ဘူး၊ ဖုန္းနံပါတ္ အိမ္အမွတ္ေတြပါ တင္ထားရင္ မလိုလားအပ္တဲ့ ျပႆနာေတြ ရွိလာႏုိင္တယ္” လို႔ ကိုထက္ႏိုင္ေဇာ္ (ေနျပည္ေတာ္ တာဝန္ခံ၊ ဧရာဝတီ သတင္းဌာန) ကေျပာပါတယ္။ အေကာင့္လံုုၿခံဳ ေရးဆုိင္ရာ စိန္ေခၚမႈဟာ ျမန္မာႏိုုင္ငံမွာ
အထူးႀကံဳေတြ႕ရတဲ့ အရာတစ္ခုုျဖစ္လာေၾကာင္း၊ တစ္ခ်ိဳ႕ေတြရဲ႕ Facebook အေကာင့္ေတြဟာ သူမ်ားဖြင့္ေပးထားတာျဖစ္ၿပီး ကိုုယ္ပိုုင္အီးေမးလ္ ဖုုန္းနံပါတ္ေတြနဲ႔ မဟုုတ္ၾကတာ သိရွိရေၾကာင္း၊ ဒီအခါမွာ အေကာင့္ေတြရဲ႕ လံုုၿခံဳမႈနဲ႔ ခိုုးယူမႈခံရျခင္း ေတြကိုု ျဖစ္ေပၚေစႏုိင္ေၾကာင္း Sheen Handoo, Content Policy, Facebook က ေျပာပါတယ္။ “ဒီကိစၥကိုု ေျဖရွင္းဖိုု႔ ကြၽန္မတိုု႔ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့ အဆင့္ေတြရွိခဲ့ပါတယ္၊ အေကာင့္လံုုၿခံဳေရးပညာ ေပးျခင္းဆုိတဲ့ ကမ္ပိန္းအပါအဝင္ ျမန္မာလူထုု အသိုုင္းအဝိုင္းကိုု ကိုုယ့္ရဲ႕အေကာင့္ေတြကိုု ဘယ္လိုုထိန္းသိမ္းရမယ္ဆိုုတဲ့ ပညာေပးျခင္း အစီအစဥ္ေတြလည္း ပါဝင္ပါတယ္၊ ဒါ့အျပင္ ကြၽန္မတိုု႔ျပဳလုုပ္ထားတဲ့ ျမန္မာႏိုုင္ငံအတြက္ Safety Page မွာ ျမန္မာဘာသာစကားနဲ႔ အေကာင့္လံုုၿခံဳေရးအတြက္ အႀကံေပးခ်က္ေတြကိုု ထပ္မံထည့္သြင္းထားၿပီး အေကာင့္လံုုၿခံဳေရး အႀကံေပးခ်က္ ဗီဒီယိုုဖိုုင္လည္း ရွိပါတယ္။ ဒီဗီဒီယိုုဖိုုင္မွာဆိုုရင္ အေကာင့္တစ္ခုုကိုု လံုုၿခံဳစြာတည္ေထာင္ေရးအတြက္ အခ်က္ေတြကိုုအဆင့္လိုုက္ ေဖာ္ျပေပးထားတဲ့အျပင္ အေကာင့္ဖြင့္တိုုင္း လူေတြဟာ သူတိုု႔ရဲ႕ ကိုုယ္ပိုုင္ဖုုန္းနံပါတ္၊ အီးေမးလ္လိပ္ စေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ျခင္းနဲ႔လည္း အေကာင့္ခိုုးယူခံရမႈကိုု ကာကြယ္ႏိုင္တယ္ ဆိုုတာကိုု ထပ္မံအသိ ေပးထားပါတယ္” လို႔ Sheen Handoo က ဆိုပါတယ္။

ကမၻာတလႊားမွာဆိုုရင္ အခ်ိန္နဲ႔အမွ် ဘယ္လိုုခ်ိတ္ဆက္ ဆက္သြယ္မႈတိုုင္းမဆိုု စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုုးတက္မႈနဲ႔ လူမႈအသိုုင္းအသိုုင္း ပိုုမိုုက်ယ္ျပန္႔လာေရးကိုု အားေပးေၾကာင္း၊ လူတိုုင္းဟာ လံုုၿခံဳၿပီး အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ Facebook ဝန္ေဆာင္မႈေတြကိုု လိုုအပ္ေၾကာင္း၊ ဒါေၾကာင့္လည္း ျမန္မာႏိုုင္ငံက လူမႈအသိုုင္း အ၀ိုင္းအတြက္ Facebook အေကာင့္လံုၿခံဳေရးကို ေဆာင္ရြက္ ေနေၾကာင္း ဆက္လက္ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ “ျမန္မာႏိုုင္ငံဟာ တမူထူူးျခားၿပီး ႐ႈပ္ေထြးတဲ့ စိန္ေခၚမႈ ေတြနဲ႔ ရင္ဆိုုင္ေနရတယ္ဆိုုတာ ကြၽန္မတိုု႔ နားလည္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မိုု႔ ဒီလုိစိန္ေခၚမႈေတြကုိ ေျဖရွင္းဖုိ႔ ကြၽန္မတိုု႔ဟာ လူအင္အား၊ မူ၀ါဒေတြ၊ product ပုိင္းဆုိင္ရာနဲ႔ ပ႐ိုဂရမ္ေတြကိုု ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံထားၿပီး Facebook ကုိ အားကုိးတႀကီး အသုံးျပဳကာ Facebook ေၾကာင့္ အက်ဳိး ရရွိေနတဲ့ သန္းေပါင္းမ်ားစြာေသာ ေန႔စဥ္ အသုံးျပဳသူေတြကုိ ကာကြယ္ေပးႏိုုင္ဖိုု႔ ေဆာင္ရြက္ သြားမွာျဖစ္ပါတယ္” လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

အေကာင့္လံုၿခံဳေရးအတြက္ အႀကံဳျပဳခ်က္ေပးပို႔တဲ့ လုပ္ေဆာင္မႈေတြကို ခ်ဲ႕ထြင္ထားေၾကာင္း၊ ကမၻာမွာရိွတဲ့ Face-book အသံုးျပဳသူေတြအေနနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ Post ေတြ Comment ေတြ တစ္ခုခု ပယ္ဖ်က္ခံရတာေတြဆိုရင္ အႀကံျပဳတာေတြ လုပ္လာႏိုင္တဲ့ အခြင့္အေရး ရိွလာေၾကာင္း၊ အေဖာ္အခြ်တ္၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာကိစၥ၊ အမုန္းစကား နဲ႔ ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ဆက္စပ္ပါဝင္တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြအျဖစ္ လတ္တေလာ ထည့္သြင္းထားေၾကာင္း၊ ဒါေပမဲ့ ဒီႏွစ္အကုန္မွာေတာ့ အမ်ိဳးအစား အားလံုးပါဝင္တဲ့ အရာအျဖစ္ ခ်ဲ႕ထြင္ဖို႔ ရည္ရြယ္ထားေၾကာင္း၊ Facebook ရဲ႕ Public Policy Director ျဖစ္သူ Mia Garlick ကေျပာျပဖူးပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံက Facebook သံုးတဲ့သူေတြအေနနဲ႔ အေကာင့္လံုၿခံဳေရးပိုင္းဆိုင္ရာေတြကို ေဆာင္ရြက္တာ နည္းေနေသးတယ္လို႔ အသံုးျပဳသူေတြ ဆီက ေမးျမန္းသိရွိရပါတယ္။ အမ်ားစုကေတာ့ Facebook အေကာင့္ကို သူမ်ားကို ဖြင့္ခိုင္းတာမ်ိဳး၊ အေကာင့္တစ္ခုတည္းကို ႏွစ္ေယာက္မွ်သံုးတာမ်ိဳးနဲ႔ Password ကို သူမ်ားကိုေပးသံုး တာမ်ိဳးေတြဟာ ဆင္ျခင္ရမယ့္ ကိစၥေတြလို႔ အသံုးျပဳသူေတြက ဆိုပါတယ္။

“Facebook ကိုလည္း security ျမႇင့္ထားပါတယ္၊ လာ add ရင္လည္း ေသခ်ာစိစစ္ၿပီးမွ လက္ခံပါတယ္၊ လံုၿခံဳေရးက အေရးပါတာေပါ့ေနာ္၊ အခုေခတ္က internet ကေန အလြယ္တကူ ရွာေဖြေနလို႔ရတယ္၊ နည္းပညာမ်ိဳးစံုလည္း ေပၚေပါက္ေနတာဆိုေတာ့ ကိုယ္ပိုင္အခ်က္ အလက္ေတြလည္း ခိုးယူခံရႏိုင္တယ္ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ေပါ့၊ ကိုယ့္ရဲ႕ အေၾကာင္းေတြကို detail ကအစ Facebook ေပၚမတင္ေစခ်င္ဘူး၊ Gmail မွာဆိုလည္း strong security ေပးထားသင့္တယ္လို႔ ထင္ပါတယ္” လို႔ ကုမၸဏီဝန္ထမ္း မၿငိမ္းဆုေဝက ဆိုပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ Facebook အသံုးျပဳသူေတြမ်ားေနတဲ့ အတြက္ Facebook ကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့လႈပ္ရွားမႈေတြကို ခပ္စိပ္စိပ္ေဆာင္ရြက္လာတာေတြ႕ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ျမန္မာေဖာင့္ဆိုင္ရာကိစၥ၊ ျမန္မာဝန္ထမ္းေတြခန္႔ထားတဲ့ ကိစၥေတြကို ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လူမႈကြန္ရက္စံႏႈန္းေတြကို ခ်ိဳးေဖာက္ေနတယ္လို႔ထင္ရင္ တိုင္ၾကားႏိုင္ေၾကာင္းလည္း Facebook ရဲ႕ တာဝန္ရွိသူေတြက ေျပာပါတယ္။ “ကြၽန္မတို႔ကုမၸဏီမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ ကိစၥေတြကို လုပ္ကိုင္ဖို႔အတြက္ လူအင္အားအေရအတြက္ကို တိုးျမႇင့္လ်က္ ရိွပါတယ္၊ အဲ့ဒီမွာဆိုရင္ ျမန္မာဘာသာ စကားကၽြမ္းက်င္သူေတြ၊ ႏိုင္ငံအေၾကာင္းသိတဲ့ သူေတြနဲ႔ အေရးကိစၥရပ္ေတြမွာ ကြၽမ္းက်င္သူေတြအျပင္ ႏိုင္ငံအတြင္းက စိန္ေခၚမႈေတြရယ္၊ ႏိုင္ငံအတြင္းက အသံုးျပဳသူေတြကို လံုၿခံဳေအာင္ ကူညီေပးဖို႔အတြက္ မွန္ကန္တဲ့ အသံုးပစၥည္းေတြ တည္ေဆာက္တာေတြရယ္ကို တစိုက္မတ္မတ္ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ Product အဖြဲ႕လည္း ပါဝင္ပါတယ္”  လို႔ Mia Garlick က ေျပာပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံကို အဓိကထားတဲ့ Product, မူ၀ါဒနဲ႔ အျခားအက်ိဳးတူ အဖြဲ႕ေတြအတြက္ ဝန္ထမ္းေတြ ဆက္လက္ခန္႔အပ္ ထားဖို႔ရိွေၾကာင္းလည္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ “အခု ကြ်န္မတို႔မွာဆိုရင္ Facebook Messenger ထဲမွာတိုင္ၾကားတဲ့ ပံုစံေတြရိွေနပါၿပီ၊ အဲ့ဒါကဘာကို ဆိုလိုတာလဲဆိုေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ အသံုးျပဳ သူေတြဟာ Messenger ထဲမွ ကြၽန္မတို႔ရဲ႕ လူမႈကြန္ရက္စံႏႈန္းေတြကို ခ်ိဳးေဖာက္ေနတယ္ဆိုၿပီး သူတို႔ယူဆထားတဲ့ အရာေတြ ကို တိုင္ၾကားႏိုင္ပါတယ္လို႔ ဆိုလိုတာပါ” လို႔ ဆက္လက္ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

Facebook အေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သတင္းစာမ်က္ႏွာ အတုေတြ၊ သတင္းမွားေတြကို ဖယ္ရွားဖို႔စီစဥ္ေနေၾကာင္း သိရပါတယ္။“ကြၽန္မတို႔ဟာ ေဇာ္ဂ်ီနဲ႔ Unicode Font ႏွစ္မ်ိဳးကိစၥကဲ့သို႔ေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔သာဆိုင္တဲ့ နည္းပညာပိုင္းဆိုင္ရာ စိန္ေခၚမႈေတြကို အာ႐ံုစိုက္ေနပါတယ္၊ ဒါ့အျပင္ ကြ်န္မတို႔ဟာလည္း တစ္တမတ္တည္း Font အသံုးျပဳတာကိုပ့ံပိုးေပးဖို႔ ရွာေဖြေနၿပီး ေဇာ္ဂ်ီမွ Unicode ေျပာင္းတဲ့ အရာကို တည္ေဆာက္ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ လုပ္စရာ အလုပ္ေတြ ရိွပါေသးတယ္” လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

Facebook အသံုးျပဳသူေတြအတြက္ လူမႈကြန္ရက္စံႏႈန္းေတြကို ျမန္မာဘာသာနဲ႔ အေသးစိတ္ျပန္ဆိုၿပီး ျဖန္႔ေဝခင္း၊ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈနဲ႔ ယုံၾကည္စိတ္ခ်ရမႈ တုိးျမင့္လာျခင္းတို႔ကို အေလးေပး ေဆာင္ရြက္ရမွာျဖစ္ေၾကာင္း Facebook က ေျပာၾကားထားၿပီး အသံုးျပဳသူေတြ ဘက္က အေကာင့္လံုၿခံဳေရးကို အေလးထားဖို႔ လိုအပ္လာမွာေတာ့ အေသအခ်ာပဲျဖစ္ပါတယ္။

-ထြန္းထြန္း

[ Unicode ]

မြန်မာနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ လူဦးရေ ၁၈ သန်းဟာ နေ့စဉ် Facebook ကို အသုံးပြုနေပါတယ်။ ဆိုရှယ်မီဒီယာ တစ်ခုဖြစ်တာကြောင့် နေ့စဉ် လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေ၊ ပျော်ရွှင်စရာ ဝမ်းနည်းစရာ အသိပညာပေးစရာအစရှိတဲ့ ကြောင်းအရာတွေကို Facebook ပေါ်ကနေ ဝေမျှကြတဲ့အထဲမှာ မြို့နေလူဦးရေ တော်တော်များများ ပါဝင်နေပါတယ်။ Facebook ကို အသုံးပြုပြီး အမုန်းတရားတွေ၊ သတင်းအမှားတွေ၊ တင်းမာမှုတွေကို မီးလောင်ရာ လေပင့်လုပ်နေတာမျိုး အကြမ်းဖက်မှုတွေကို လှုံ့ဆော်ဖို့ စတာတွေအတွက် ပြုလုပ်နေတာမျိုးတွေလည်း ရှိလာပါတယ်။ အဆိုးဆုံးကတော့သူတစ်ပါးရဲ့ Facebook အကောင့်ကို Hack တာမျိုးပါပဲ။ ဒီအတွက် Facebook အကောင့် လုံခြုံရေးဟာ အရေးပါလာပါတော့တယ်။

“အကောင့်လုံခြံုရေးအတွက် Password မကြာခဏချိန်းတယ်၊ ကိုယ့်အကောင့်ကို အမြဲစောင့် ကြည့်တယ်၊ လူစိမ်းတွေ လာအပ်သလား၊ အဲဒါမျိုးပေါ့၊ ကိုယ်ပိုင်အချက်အလက် လုံခြံုရေး ကတော်တော် အရေးပါပါတယ်၊ ကိုယ့်အကြောင်း ခရေစေ့တွင်းကျ အကုန်တင်ထားလို့ မဖြစ်ဘူး၊ ဖုန်းနံပါတ် အိမ်အမှတ်တွေပါ တင်ထားရင် မလိုလားအပ်တဲ့ ပြဿနာတွေ ရှိလာနိုင်တယ်” လို့ ကိုထက်နိုင်ဇော် (နေပြည်တော် တာဝန်ခံ၊ ဧရာဝတီ သတင်းဌာန) ကပြောပါတယ်။ အကောင့်လုံုခြံု ရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုဟာ မြန်မာနိုုင်ငံမှာ
အထူးကြံုတွေ့ရတဲ့ အရာတစ်ခုုဖြစ်လာကြောင်း၊ တစ်ချို့တွေရဲ့ Facebook အကောင့်တွေဟာ သူများဖွင့်ပေးထားတာဖြစ်ပြီး ကိုုယ်ပိုုင်အီးမေးလ် ဖုုန်းနံပါတ်တွေနဲ့ မဟုုတ်ကြတာ သိရှိရကြောင်း၊ ဒီအခါမှာ အကောင့်တွေရဲ့ လုံုခြံုမှုနဲ့ ခိုုးယူမှုခံရခြင်း တွေကိုု ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ကြောင်း Sheen Handoo, Content Policy, Facebook က ပြောပါတယ်။ “ဒီကိစ္စကိုု ဖြေရှင်းဖိုု့ ကျွန်မတိုု့ လုပ်ဆောင်ခဲ့တဲ့ အဆင့်တွေရှိခဲ့ပါတယ်၊ အကောင့်လုံုခြံုရေးပညာ ပေးခြင်းဆိုတဲ့ ကမ်ပိန်းအပါအဝင် မြန်မာလူထုု အသိုုင်းအဝိုင်းကိုု ကိုုယ့်ရဲ့အကောင့်တွေကိုု ဘယ်လိုုထိန်းသိမ်းရမယ်ဆိုုတဲ့ ပညာပေးခြင်း အစီအစဉ်တွေလည်း ပါဝင်ပါတယ်၊ ဒါ့အပြင် ကျွန်မတိုု့ပြုလုုပ်ထားတဲ့ မြန်မာနိုုင်ငံအတွက် Safety Page မှာ မြန်မာဘာသာစကားနဲ့ အကောင့်လုံုခြံုရေးအတွက် အကြံပေးချက်တွေကိုု ထပ်မံထည့်သွင်းထားပြီး အကောင့်လုံုခြံုရေး အကြံပေးချက် ဗီဒီယိုုဖိုုင်လည်း ရှိပါတယ်။ ဒီဗီဒီယိုုဖိုုင်မှာဆိုုရင် အကောင့်တစ်ခုုကိုု လုံုခြံုစွာတည်ထောင်ရေးအတွက် အချက်တွေကိုုအဆင့်လိုုက် ဖော်ပြပေးထားတဲ့အပြင် အကောင့်ဖွင့်တိုုင်း လူတွေဟာ သူတိုု့ရဲ့ ကိုုယ်ပိုုင်ဖုုန်းနံပါတ်၊ အီးမေးလ်လိပ် စတွေနဲ့ ချိတ်ဆက်ခြင်းနဲ့လည်း အကောင့်ခိုုးယူခံရမှုကိုု ကာကွယ်နိုင်တယ် ဆိုုတာကိုု ထပ်မံအသိ ပေးထားပါတယ်” လို့ Sheen Handoo က ဆိုပါတယ်။

ကမ္ဘာတလွှားမှာဆိုုရင် အချိန်နဲ့အမျှ ဘယ်လိုုချိတ်ဆက် ဆက်သွယ်မှုတိုုင်းမဆိုု စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုုးတက်မှုနဲ့ လူမှုအသိုုင်းအသိုုင်း ပိုုမိုုကျယ်ပြန့်လာရေးကိုု အားပေးကြောင်း၊ လူတိုုင်းဟာ လုံုခြံုပြီး အပြုသဘောဆောင်တဲ့ Facebook ဝန်ဆောင်မှုတွေကိုု လိုုအပ်ကြောင်း၊ ဒါကြောင့်လည်း မြန်မာနိုုင်ငံက လူမှုအသိုုင်း အဝိုင်းအတွက် Facebook အကောင့်လုံခြံုရေးကို ဆောင်ရွက် နေကြောင်း ဆက်လက် ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ “မြန်မာနိုုင်ငံဟာ တမူထူူးခြားပြီး ရှုပ်ထွေးတဲ့ စိန်ခေါ်မှု တွေနဲ့ ရင်ဆိုုင်နေရတယ်ဆိုုတာ ကျွန်မတိုု့ နားလည်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်မိုု့ ဒီလိုစိန်ခေါ်မှုတွေကို ဖြေရှင်းဖို့ ကျွန်မတိုု့ဟာ လူအင်အား၊ မူဝါဒတွေ၊ product ပိုင်းဆိုင်ရာနဲ့ ပရိုဂရမ်တွေကိုု ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားပြီး Facebook ကို အားကိုးတကြီး အသုံးပြုကာ Facebook ကြောင့် အကျိုး ရရှိနေတဲ့ သန်းပေါင်းများစွာသော နေ့စဉ် အသုံးပြုသူတွေကို ကာကွယ်ပေးနိုုင်ဖိုု့ ဆောင်ရွက် သွားမှာဖြစ်ပါတယ်” လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

အကောင့်လုံခြံုရေးအတွက် အကြံုပြုချက်ပေးပို့တဲ့ လုပ်ဆောင်မှုတွေကို ချဲ့ထွင်ထားကြောင်း၊ ကမ္ဘာမှာရှိတဲ့ Face-book အသုံးပြုသူတွေအနေနဲ့ သူတို့ရဲ့ Post တွေ Comment တွေ တစ်ခုခု ပယ်ဖျက်ခံရတာတွေဆိုရင် အကြံပြုတာတွေ လုပ်လာနိုင်တဲ့ အခွင့်အရေး ရှိလာကြောင်း၊ အဖော်အချွတ်၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာကိစ္စ၊ အမုန်းစကား နဲ့ ချိုးဖောက်မှုတွေ ဆက်စပ်ပါဝင်တဲ့ အကြမ်းဖက်မှုတွေအဖြစ် လတ်တလော ထည့်သွင်းထားကြောင်း၊ ဒါပေမဲ့ ဒီနှစ်အကုန်မှာတော့ အမျိုးအစား အားလုံးပါဝင်တဲ့ အရာအဖြစ် ချဲ့ထွင်ဖို့ ရည်ရွယ်ထားကြောင်း၊ Facebook ရဲ့ Public Policy Director ဖြစ်သူ Mia Garlick ကပြောပြဖူးပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံက Facebook သုံးတဲ့သူတွေအနေနဲ့ အကောင့်လုံခြံုရေးပိုင်းဆိုင်ရာတွေကို ဆောင်ရွက်တာ နည်းနေသေးတယ်လို့ အသုံးပြုသူတွေ ဆီက မေးမြန်းသိရှိရပါတယ်။ အများစုကတော့ Facebook အကောင့်ကို သူများကို ဖွင့်ခိုင်းတာမျိုး၊ အကောင့်တစ်ခုတည်းကို နှစ်ယောက်မျှသုံးတာမျိုးနဲ့ Password ကို သူများကိုပေးသုံး တာမျိုးတွေဟာ ဆင်ခြင်ရမယ့် ကိစ္စတွေလို့ အသုံးပြုသူတွေက ဆိုပါတယ်။

“Facebook ကိုလည်း security မြှင့်ထားပါတယ်၊ လာ add ရင်လည်း သေချာစိစစ်ပြီးမှ လက်ခံပါတယ်၊ လုံခြံုရေးက အရေးပါတာပေါ့နော်၊ အခုခေတ်က internet ကနေ အလွယ်တကူ ရှာဖွေနေလို့ရတယ်၊ နည်းပညာမျိုးစုံလည်း ပေါ်ပေါက်နေတာဆိုတော့ ကိုယ်ပိုင်အချက် အလက်တွေလည်း ခိုးယူခံရနိုင်တယ် ဖြစ်နိုင်ရင်ပေါ့၊ ကိုယ့်ရဲ့ အကြောင်းတွေကို detail ကအစ Facebook ပေါ်မတင်စေချင်ဘူး၊ Gmail မှာဆိုလည်း strong security ပေးထားသင့်တယ်လို့ ထင်ပါတယ်” လို့ ကုမ္ပဏီဝန်ထမ်း မငြိမ်းဆုဝေက ဆိုပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ Facebook အသုံးပြုသူတွေများနေတဲ့ အတွက် Facebook ကလည်း မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ပတ်သက်တဲ့လှုပ်ရှားမှုတွေကို ခပ်စိပ်စိပ်ဆောင်ရွက်လာတာတွေ့ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် မြန်မာဖောင့်ဆိုင်ရာကိစ္စ၊ မြန်မာဝန်ထမ်းတွေခန့်ထားတဲ့ ကိစ္စတွေကို ဖြစ်ပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ပတ်သက်လို့ လူမှုကွန်ရက်စံနှုန်းတွေကို ချိုးဖောက်နေတယ်လို့ထင်ရင် တိုင်ကြားနိုင်ကြောင်းလည်း Facebook ရဲ့ တာဝန်ရှိသူတွေက ပြောပါတယ်။ “ကျွန်မတို့ကုမ္ပဏီမှာ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ ကိစ္စတွေကို လုပ်ကိုင်ဖို့အတွက် လူအင်အားအရေအတွက်ကို တိုးမြှင့်လျက် ရှိပါတယ်၊ အဲ့ဒီမှာဆိုရင် မြန်မာဘာသာ စကားကျွမ်းကျင်သူတွေ၊ နိုင်ငံအကြောင်းသိတဲ့ သူတွေနဲ့ အရေးကိစ္စရပ်တွေမှာ ကျွမ်းကျင်သူတွေအပြင် နိုင်ငံအတွင်းက စိန်ခေါ်မှုတွေရယ်၊ နိုင်ငံအတွင်းက အသုံးပြုသူတွေကို လုံခြံုအောင် ကူညီပေးဖို့အတွက် မှန်ကန်တဲ့ အသုံးပစ္စည်းတွေ တည်ဆောက်တာတွေရယ်ကို တစိုက်မတ်မတ် လုပ်ဆောင်နေတဲ့ Product အဖွဲ့လည်း ပါဝင်ပါတယ်” လို့ Mia Garlick က ပြောပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံကို အဓိကထားတဲ့ Product, မူဝါဒနဲ့ အခြားအကျိုးတူ အဖွဲ့တွေအတွက် ဝန်ထမ်းတွေ ဆက်လက်ခန့်အပ် ထားဖို့ရှိကြောင်းလည်း ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ “အခု ကျွန်မတို့မှာဆိုရင် Facebook Messenger ထဲမှာတိုင်ကြားတဲ့ ပုံစံတွေရှိနေပါပြီ၊ အဲ့ဒါကဘာကို ဆိုလိုတာလဲဆိုတော့ မြန်မာနိုင်ငံမှ အသုံးပြု သူတွေဟာ Messenger ထဲမှ ကျွန်မတို့ရဲ့ လူမှုကွန်ရက်စံနှုန်းတွေကို ချိုးဖောက်နေတယ်ဆိုပြီး သူတို့ယူဆထားတဲ့ အရာတွေ ကို တိုင်ကြားနိုင်ပါတယ်လို့ ဆိုလိုတာပါ” လို့ ဆက်လက်ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

Facebook အနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ပတ်သက်လို့ သတင်းစာမျက်နှာ အတုတွေ၊ သတင်းမှားတွေကို ဖယ်ရှားဖို့စီစဉ်နေကြောင်း သိရပါတယ်။“ကျွန်မတို့ဟာ ဇော်ဂျီနဲ့ Unicode Font နှစ်မျိုးကိစ္စကဲ့သို့သော မြန်မာနိုင်ငံနဲ့သာဆိုင်တဲ့ နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုတွေကို အာရုံစိုက်နေပါတယ်၊ ဒါ့အပြင် ကျွန်မတို့ဟာလည်း တစ်တမတ်တည်း Font အသုံးပြုတာကိုပ့ံပိုးပေးဖို့ ရှာဖွေနေပြီး ဇော်ဂျီမှ Unicode ပြောင်းတဲ့ အရာကို တည်ဆောက်ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ သို့သော် လုပ်စရာ အလုပ်တွေ ရှိပါသေးတယ်” လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

Facebook အသုံးပြုသူတွေအတွက် လူမှုကွန်ရက်စံနှုန်းတွေကို မြန်မာဘာသာနဲ့ အသေးစိတ်ပြန်ဆိုပြီး ဖြန့်ဝေခင်း၊ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုနဲ့ ယုံကြည်စိတ်ချရမှု တိုးမြင့်လာခြင်းတို့ကို အလေးပေး ဆောင်ရွက်ရမှာဖြစ်ကြောင်း Facebook က ပြောကြားထားပြီး အသုံးပြုသူတွေ ဘက်က အကောင့်လုံခြံုရေးကို အလေးထားဖို့ လိုအပ်လာမှာတော့ အသေအချာပဲဖြစ်ပါတယ်။

-ထွန်းထွန်း