September 20, 2018

Facebook က ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ Data Security ႏွင့္ပတ္သက္၍ လုပ္ေဆာင္မည့္ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ား

[ Zawgyi ]

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဆိုရွယ္မီဒီယာဆိုရင္ Facebook အသံုးျပဳမႈက အမ်ားဆံုးလို႔ဆိုရမွာပါ။ Facebook က ေျပာၾကားထားခ်က္အရ အသံုးျပဳသူ ၁၈ သန္းရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အဲဒီလူဦးေရအတြက္ aဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ေဆာင္ရြက္ခ်က္အခ်ိဳ႕ကို Facebook ရဲ႕ Public Policy Director ျဖစ္သူ Mia Garlick က ေျပာျပခဲ့ပါတယ္။

“ျမန္မာႏိုင္ငံမွ လူေပါင္း ၁၈ မီလီယံေလာက္ဟာ Facebook ေပၚမွာရိွၾကပါတယ္၊ ဒီလူထုဟာဆိုရင္ ကြ်န္မတို႔အတြက္ အဆမတန္အေရးပါပါတယ္ ၿပီးေတာ့ ကြၽန္မတို႔ဟာ သူတို႔ရဲ႕ Facebook ေပၚက အေတြ႕အႀကံဳဟာ အဓိပၸာယ္ရိွေအာင္၊ အျပဳသေဘာ
ေဆာင္ေအာင္ ၿခံဳငံုေျပာရမယ္ဆိုရင္ လံုၿခံဳမႈရတာ ေသခ်ာေအာင္ ကတိေပးလုပ္ေဆာင္လ်က္ရိွပါတယ္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ တစ္မူထူးၿပီးသက္ဆိုင္တဲ့ စိန္ေခၚမႈေပါင္းအေရအတြက္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားရိွပါတယ္။

ကြၽန္မတို႔ဟာ တံု႔ျပန္ဖို႔ေႏွးေကြးေသာ္ျငားလည္း အဲ့ဒီအခက္အခဲေတြကို ထုတ္ေဖာ္ဖို႔ ႏွစ္ျမႇဳပ္ထားပါတယ္။ ကြ်န္မတို႔ဟာမူ၀ါဒေတြ၊ လူအင္အားေတြ၊ အစီအစဥ္ေတြ နဲ႔ Product ေတြအေပၚမွာ အေတာ္အတန္ ျမႇဳပ္ႏွံထား႐ံုသာမက ဆက္လက္ျမႇဳပ္ႏွံသြားဖို႔ရိွပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ မၾကာေသးမီက အဲ့ဒီ ဧရိယာေတြကိုစီမွာ ေျခလွမ္းေတာ္ေတာ္မ်ား သိသိသာသာ လွမ္းထားၿပီးျဖစ္ပါတယ္” လို႔သူကေျပာပါတယ္။

ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ား

(၁) မူဝါဒမ်ား – ပြင့္လင္းျမင္သာမႈနဲ႔ ယုံၾကည္စိတ္ခ်ရမႈ တုိးျမင့္လာျခင္း

(၂) လူမႈကြန္ရက္စံႏႈန္းေတြကို ျမန္မာဘာသာျဖင့္ အေသးစိတ္ျပန္ဆိုၿပီး ျဖန္႔ေဝျခင္း

ၿပီးခဲ့တဲ့ ဧၿပီမွာဆိုရင္ ကြ်န္မတို႔ဟာ လူမႈကြန္ရက္စံႏႈန္းကို အေသးစိတ္ ရွားရွားပါးပါး ျဖန္႔ေဝခဲ့ပါတယ္။ ကြၽန္မတို႔ဟာ အဲ့ဒီလမ္းၫႊန္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး Facebook မွာဘာေတြကိုခြင့္ျပဳတယ္၊ ခြင့္မျပဳဘူးဆိုတာေတြ၊ အမုန္းစကားနဲ႔ အၾကမ္းဖက္မႈ
လံႈ႔ေဆာ္တာေတြအတြက္ Facebook ေပၚမွာေနရာမရိွဘူး ဆိုတာေတြရယ္ ၿပီးေတာ့ လူေတြကို ကြၽန္မတို႔မူဝါဒေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အႀကံျပဳခ်က္ေတြ မွ်ေဝလို႔ရတဲ့ အခြင့္အေရးေတြ ေပးထားတယ္ဆိုတာေတြကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္းျဖစ္ေစၿပီး ကြၽန္မတို႔ရဲ႕ အသံုးျပဳသူအတြက္ အကူအညီျဖစ္ေစဖို႔ ျဖန္ေဝခဲ့ပါတယ္။ ဒီမူ၀ါဒေတြဟာဆိုရင္ ျမန္မာဘာသာသို႔ ျပန္ဆိုလ်က္ရိွၿပီး ဒီ Link မွာဖတ္႐ႈႏိုင္ပါတယ္။ (https://fbnewsroomus.files.wordpress.com/2015/09/facebook-community-standards.pdf )

(၃) ျမန္မာဘာသာျဖင့္ အႀကံဳျပဳခ်က္ေတြ စတင္လိုက္ျခင္း

ကြ်န္မတို႔မွာ အႀကံဳျပဳခ်က္ေပးပို႔တဲ့ လုပ္ေဆာင္မႈေတြကို ခ်ဲ႕ထြင္ထားပါတယ္။ အဲ့ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာသာမကဘဲ ကမၻာမွာရိွတဲ့ Facebook အသံုးျပဳသူေတြ သူတို႔ရဲ႕ Postေတြ Comment ေတြတစ္ခုခု ပယ္ဖ်က္ခံရတာေတြဆိုရင္ အႀကံျပဳတာေတြ လုပ္လာႏိုင္တဲ့ အခြင့္အေရး ရိွလာပါၿပီ။ အဲ့ဒီအရာမွာဆိုရင္ အေဖာ္အခြၽတ္၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာကိစၥ၊ အမုန္းစကားနဲ႔ ခ်ိဳးေဖာက္မႈမႈေတြ ဆက္စပ္ပါဝင္တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈ
ေတြအျဖစ္ လတ္တေလာ ထည့္သြင္းထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီႏွစ္အကုန္မွာဆိုရင္ ကြၽန္မတို႔ဟာ ဒီဟာကို အမ်ိဳးအစားအားလံုး ပါဝင္တဲ့အရာအျဖစ္ ခ်ဲ႕ထြင္ဖို႔ရည္ရြယ္ထားပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အေၾကာင္းၾကားထား ခံရတဲ့အရာေတြ ဖယ္ရွားမခံရတာမ်ိဳးအတြက္ အႀကံ
ျပဳခ်က္ေတြ ကမ္းလွမ္းထားပါတယ္။

(၄) Community Standards Enforcement Report

ၿပီးခဲ့တဲ့ ေမလမွာဆိုရင္ေတာ့ ကြၽန္မတို႔ဟာ Community Standards Enforcement Report ကုိ ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့အျပင္ လူမႈကြန္ရက္စံႏႈန္းကုိ ခ်ဳိးေဖာက္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကုိတုိင္းတာတဲ့ စနစ္ကုိလည္း ပထမဆုံးအေနနဲ႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီ
ထုတ္ျပန္ခ်က္ မွတ္တမ္းထဲမွာ က႑ေျခာက္ခုျဖစ္တဲ့ ပုံရိပ္ပုိင္းဆုိင္ရာ ခ်ဳိးေဖာက္မႈ၊ အေဖာ္အခြၽတ္၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာကိစၥ၊ အၾကမ္းဖက္ ဝါဒျဖန္႔ခ်ိမႈမ်ား၊ အမုန္းစကား၊ အေကာင့္အတုမ်ား နဲ႔ spam စတာေတြရဲ႕ Q4 2017 နဲ႔ Q1 2018 အတြက္ အတုိင္းအတာမ်ား
ပါဝင္ပါတယ္။ အေထာက္အထားေတြဟာဆိုရင္ ကြၽန္မတို႔ AI က ယင္းက႑ေတြျဖစ္တဲ့ အေဖာ္အခြၽတ္၊ အၾကမ္းဖက္လႈပ္ရွားသူမ်ားရဲ႕ သတင္းအမွားေတြ၊ အေကာင့္တုနဲ႔ အလိမ္အညာေတြကို ေဖာ္ထုတ္ရာမွာ အလြန္အေထာက္အကူျဖစ္ၿပီး ကြၽန္မတို႔ဆီ အေၾကာင္းမၾကားခင္မွာဘဲ ဒီက႑ေတြရဲ႕အမ်ားစုကို ရွာၿပီးပါၿပီ။ သို႔ေသာ္ ယဥ္ေက်းမႈေတြရယ္ ဘာသာစကား အခက္အခဲ ဆိုတာေတြေၾကာင့္ AI အတြက္ အမုန္းစကားအေျဖရွာတာေတြအတြက္ ခက္ခဲပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲ့ဒီအရာေတြမွာ စနစ္ေတြ ျမႇင့္တင္
ဖို႔အတြက္ ကြၽန္မတို႔ လုပ္ေဆာင္ျမႇဳပ္ႏွံလ်က္ ရိွပါတယ္။

(၅) မမွန္ကန္မႈေတြ ႏွင့္ Real-World Harm policy

ကြ်န္မတို႔ရဲ႕ ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရတဲ့ မူဝါဒေတြကို တိုက္႐ိုက္ေဖာ္ျပက္တာမ်ိဳး မဟုတ္ဘဲ အၾကမ္းဖက္မႈကို အားေပးအားေျမႇာက္အေနနဲ႔ မွ်ေဝတဲ့ အရာေတြကိုလည္း အာရံုစိုက္ပါတယ္။ ကြ်န္မတို႔ဟာ မမွန္ကန္တဲ့သတင္းေတြကို အၾကာင္းၾကားေပးတဲ့ မူဝါဒကိုေလ့လာ ေဖာ္ထုတ္ေနၿပီး အဲ့ဒါဟာဆိုရင္ real-world harm အေျခအေနမ်ိဳးေတြကို ပိုမိုေရြးထုတ္ဖို႔ လက္ေတြ႕လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ၿပီး ပိုမိုပံ့ပိုးေပးႏိုင္ပါတယ္။

(၆) Media verification

မီဒီယာအေယာင္ ေဆာင္ျခင္းဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာရိွတဲ့ ကိစၥတစ္ခုပါျဖစ္ၿပီး မမွန္ကန္တဲ့သတင္းေတြရဲ႕ ပ်ံ႕ႏံွ႔မႈ ျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။ ကြၽန္မတို႔ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာဆိုရင္လည္း မီဒီယာအဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ႕ Page ေတြကို အတည္ျပဳတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ လုပ္ေဆာင္ေနၿပီး ကြ်န္မတို႔က အတုအေယာင္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ မူဝါဒေတြကိုခ်ိဳးေဖာက္တဲ့ အေယာင္အေဆာင္ အေကာင့္ေတြကို ႀကိဳတင္ဖယ္ရွားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

(၇) လူအင္အား- ေဒသခံစကားႏွင့္ ေဒသဆိုင္ရာကြၽမ္းက်င္မႈ

ကြၽန္မတို႔ဟာ ကုမၸဏီမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ ကိစၥေတြကို လုပ္ကိုင္ဖို႔အတြက္ လူအင္အား အေရအတြက္ကို တိုးျမႇင့္လ်က္ရိွပါတယ္။ အဲ့ဒီမွာဆိုရင္ ျမန္မာဘာသာစကား ကြၽမ္းက်င္သူေတြ၊ ႏိုင္ငံအေၾကာင္းသိတဲ့သူေတြနဲ႔ အေရးကိစၥရပ္ေတြမွာ
ကြၽမ္းက်င္သူေတြအျပင္ ႏိုင္ငံအတြင္းက စိန္ေခၚမႈေတြရယ္၊ ႏိုင္ငံအတြင္းက အသံုးျပဳသူေတြကို လံုၿခံဳေအာင္ ကူညီေပးဖို႔အတြက္ မွန္ကန္တဲ့ အသံုးပစၥည္းေတြ တည္ေဆာက္တာေတြရယ္ကို တစိုက္မတ္မတ္ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ Product အဖြဲ႕လည္းပါဝင္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံကို အဓိကထားတဲ့ ကြၽန္မတို႔ရဲ႕ Product, မူဝါဒနဲ႔ အျခား အက်ိဳးတူအဖြဲ႕ေတြအတြက္ ဝန္ထမ္းေတြ ဆက္လက္ခန္႔အပ္ထားဖို႔ ရိွပါတယ္။

(၈) Messenger မွတိုင္ၾကားျခင္း

အခု ကြ်န္မတို႔မွာဆိုရင္ Facebook Messenger ထဲမွာ တိုင္ၾကားတဲ့ ပံုစံေတြရိွေနပါၿပီ။ အဲ့ဒါက ဘာကိုဆိုလိုတာလဲဆိုေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ အသံုးျပဳသူေတြဟာ Messenger ထဲမွ ကြၽန္မတို႔ရဲ႕ လူမႈကြန္ရက္စံႏႈန္းေတြကို ခ်ိဳးေဖာက္ေနတယ္ဆိုၿပီးသူတို႔ ယူဆတာ
တဲ့ အရာေတြကို တိုင္ၾကားႏိုင္ပါတယ္လို႔ ဆိုလိုတာပါ။ ယဥ္ေက်းမႈေတြရယ္၊ ဘာသာစကား အခက္အခဲဆိုတာေတြေၾကာင့္ AI အတြက္ အမုန္းစကားအေျဖရွာတာေတြအတြက္ ခက္ခဲပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲ့ဒီအရာေတြမွာ စနစ္ေတြျမႇင့္တင္ဖို႔အတြက္ ကြၽန္မတို႔ လုပ္
ေဆာင္ျမႇဳပ္ႏွံလ်က္ရိွပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ေက်ာ္လႊားႏိုင္ေသာ တစ္မူထူး နည္းပညာ စိန္ေခၚမႈမ်ား ကြၽန္မတို႔ဟာ ေဇာ္ဂ်ီနဲ႔ Unicode Font ႏွစ္မ်ိဳးကိစၥကဲ့သို႔ေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔သာဆိုင္တဲ့ နည္းပညာပိုင္းဆိုင္ရာ စိန္ေခၚမႈေတြကို အာ႐ံုစိုက္ေနပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ကြၽန္မတို႔ဟာလည္း တစ္သမတ္တည္း Font အသံုးျပဳတာကို ပ့ံပိုးေပးဖို႔ ရွာေဖြေနၿပီး ေဇာ္ဂ်ီမွ Unicode ေျပာင္းတဲ့အရာကို တည္ေဆာက္ၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ လုပ္စရာအလုပ္ေတြ ရိွပါေသးတယ္။

(၉) Programs

Youth Portal: ၿပီးခဲ့တဲ့ ေမလက Facebook Youth Portal ကို ကြၽန္မတို႔ စတင္ခဲ့ၿပီး အဲ့ဒါဟာဆိုရင္ လူငယ္ေတြကို tools ေတြ ေထာက္ပံ့ေပးတာေတြ Facebook ေပၚမွာ သူတို႔ လံုၿခံဳေအာင္ေနဖို႔ လိုအပ္တယ္ဆိုတဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြအျပင္ သူတို႔နဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ ကိစၥရပ္ေတြမွာ သူတို႔ရဲ႕အျမင္ေတြကို ေဝမွ်ဖို႔၊ ေဆြးေႏြးဖို႔ သူတို႔အတြက္ေနရာတစ္ခု စတာေတြ ထည့္သြင္းထားပါတယ္။ ဒီ Portal ဟာဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရိွ ကြၽန္မတို႔ရဲ႕ လူငယ္အသံုးျပဳသူေတြအတြက္ရိွေနတာျဖစ္ၿပီး အဲ့ဒါဟာဆိုရင္ ျမန္မာဘာသာသို႔ ျပန္ဆိုထားလ်က္ရိွပါတယ္။

Community Standard Advertising Campaign – ကြၽန္မတို႔ဟာ ကြၽန္မတို႔ရဲ႕ လူမႈစံႏႈန္းနဲ႔ တိုင္းၾကားေရး tools ေတြရဲ႕အသိပညာေပးတာေတြကို ဆက္လက္ ျမႇင့္တင္လုပ္ေဆာင္လ်က္ရိွပါတယ္။ ကြၽန္မတို႔ရဲ႕ ၿပီးခဲ့တဲ့ Facebook ေပၚက လုပ္ေဆာင္
မႈဟာဆိုရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာရိွတဲ့ အသံုးျပဳသူ ၂.၅ မီလီယံေက်ာ္သို႔ေရာက္ရိွလ်က္ရိွၿပီး မၾကာေသးမီကပင္ စတင္ခဲ့တဲ့ ေၾကညာ Campaign ဟာဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာရိွတဲ့ Facebook အသံုးျပဳသူေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို တတ္ႏိုင္သမွ်ေရာက္ေအာင္ ျမန္မာ
ႏုိင္ငံသတင္းမ်ားနဲ႔ Consumer Publication မ်ားမွတစ္ဆင့္ အဓိကထား လုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္။ အဲ့ေၾကညာေတြဟာဆိုရင္ Facebook အသံုးျပဳသူေတြကို Facebook ေပၚမွာေတာ့ ဘာေတြခြင့္ျပဳတယ္၊ ခြင့္မျပဳဘူးဆိုတာေတြ၊ ခ်ိဳးေဖာက္တဲ့အရာေတြကို ဘယ္လို တိုင္ၾကားလည္းဆိုတာေတြကို ေနာက္ထပ္တစ္ႀကိမ္ အသိေပးတာျဖစ္ပါတယ္။ ကြၽန္မတို႔ရဲ႕ Campaignဟာဆိုရင္ လူေပါင္းမ်ားစြာ ကိုေရာက္ရိွၿပီးပါၿပီ။

လံုၿခံဳေရးအတြက္ အႀကံေပးခ်က္မ်ား- ကြၽန္မတို႔မွာ အစဥ္တစိုက္လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ Safety Page for Myanmar ဆိုတာရိွပါၿပီး သင္တန္းေတြအတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းမွာ ျဖန္႔ေ၀ေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရိွအရပ္ဖက္ အဖြဲ႕အစည္းေတြကို လူမႈကြန္ရက္စံႏႈန္းေတြ၊ လံုၿခံဳေရးနဲ႔ ကာကြယ္ေရးအႀကံေပးခ်က္ေတြရဲ႕ မိတၱဴေတြကို ေပးပို႔ၿပီးျဖစ္ပါတယ္။

[ Unicode ]

မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဆိုရှယ်မီဒီယာဆိုရင် Facebook အသုံးပြုမှုက အများဆုံးလို့ဆိုရမှာပါ။ Facebook က ပြောကြားထားချက်အရ အသုံးပြုသူ ၁၈ သန်းရှိတယ်လို့ သိရပါတယ်။ အဲဒီလူဦးရေအတွက် aဆာင်ရွက်နေတဲ့ ဆောင်ရွက်ချက်အချို့ကို Facebook ရဲ့ Public Policy Director ဖြစ်သူ Mia Garlick က ပြောပြခဲ့ပါတယ်။

“မြန်မာနိုင်ငံမှ လူပေါင်း ၁၈ မီလီယံလောက်ဟာ Facebook ပေါ်မှာရှိကြပါတယ်၊ ဒီလူထုဟာဆိုရင် ကျွန်မတို့အတွက် အဆမတန်အရေးပါပါတယ် ပြီးတော့ ကျွန်မတို့ဟာ သူတို့ရဲ့ Facebook ပေါ်က အတွေ့အကြုံဟာ အဓိပ္ပာယ်ရှိအောင်၊ အပြုသဘော
ဆောင်အောင် ခြံုငုံပြောရမယ်ဆိုရင် လုံခြံုမှုရတာ သေချာအောင် ကတိပေးလုပ်ဆောင်လျက်ရှိပါတယ်၊ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ တစ်မူထူးပြီးသက်ဆိုင်တဲ့ စိန်ခေါ်မှုပေါင်းအရေအတွက် တော်တော်များများရှိပါတယ်။

ကျွန်မတို့ဟာ တုံ့ပြန်ဖို့နှေးကွေးသော်ငြားလည်း အဲ့ဒီအခက်အခဲတွေကို ထုတ်ဖော်ဖို့ နှစ်မြှုပ်ထားပါတယ်။ ကျွန်မတို့ဟာမူဝါဒတွေ၊ လူအင်အားတွေ၊ အစီအစဉ်တွေ နဲ့ Product တွေအပေါ်မှာ အတော်အတန် မြှုပ်နှံထားရုံသာမက ဆက်လက်မြှုပ်နှံသွားဖို့ရှိပါတယ်။ ပြီးတော့ မကြာသေးမီက အဲ့ဒီ ဧရိယာတွေကိုစီမှာ ခြေလှမ်းတော်တော်များ သိသိသာသာ လှမ်းထားပြီးဖြစ်ပါတယ်” လို့သူကပြောပါတယ်။

ဆောင်ရွက်ချက်များ

(၁) မူဝါဒများ – ပွင့်လင်းမြင်သာမှုနဲ့ ယုံကြည်စိတ်ချရမှု တိုးမြင့်လာခြင်း

(၂) လူမှုကွန်ရက်စံနှုန်းတွေကို မြန်မာဘာသာဖြင့် အသေးစိတ်ပြန်ဆိုပြီး ဖြန့်ဝေခြင်း

ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီမှာဆိုရင် ကျွန်မတို့ဟာ လူမှုကွန်ရက်စံနှုန်းကို အသေးစိတ် ရှားရှားပါးပါး ဖြန့်ဝေခဲ့ပါတယ်။ ကျွန်မတို့ဟာ အဲ့ဒီလမ်းညွှန်ချက်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး Facebook မှာဘာတွေကိုခွင့်ပြုတယ်၊ ခွင့်မပြုဘူးဆိုတာတွေ၊ အမုန်းစကားနဲ့ အကြမ်းဖက်မှု
လှုံ့ဆော်တာတွေအတွက် Facebook ပေါ်မှာနေရာမရှိဘူး ဆိုတာတွေရယ် ပြီးတော့ လူတွေကို ကျွန်မတို့မူဝါဒတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး အကြံပြုချက်တွေ မျှဝေလို့ရတဲ့ အခွင့်အရေးတွေ ပေးထားတယ်ဆိုတာတွေကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်းဖြစ်စေပြီး ကျွန်မတို့ရဲ့ အသုံးပြုသူအတွက် အကူအညီဖြစ်စေဖို့ ဖြန်ဝေခဲ့ပါတယ်။ ဒီမူဝါဒတွေဟာဆိုရင် မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုလျက်ရှိပြီး ဒီ Link မှာဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။ (https://fbnewsroomus.files.wordpress.com/2015/09/facebook-community-standards.pdf )

(၃) မြန်မာဘာသာဖြင့် အကြံုပြုချက်တွေ စတင်လိုက်ခြင်း

ကျွန်မတို့မှာ အကြံုပြုချက်ပေးပို့တဲ့ လုပ်ဆောင်မှုတွေကို ချဲ့ထွင်ထားပါတယ်။ အဲ့ဒါကြောင့် မြန်မာသာမကဘဲ ကမ္ဘာမှာရှိတဲ့ Facebook အသုံးပြုသူတွေ သူတို့ရဲ့ Postတွေ Comment တွေတစ်ခုခု ပယ်ဖျက်ခံရတာတွေဆိုရင် အကြံပြုတာတွေ လုပ်လာနိုင်တဲ့ အခွင့်အရေး ရှိလာပါပြီ။ အဲ့ဒီအရာမှာဆိုရင် အဖော်အချွတ်၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာကိစ္စ၊ အမုန်းစကားနဲ့ ချိုးဖောက်မှုမှုတွေ ဆက်စပ်ပါဝင်တဲ့ အကြမ်းဖက်မှု
တွေအဖြစ် လတ်တလော ထည့်သွင်းထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီနှစ်အကုန်မှာဆိုရင် ကျွန်မတို့ဟာ ဒီဟာကို အမျိုးအစားအားလုံး ပါဝင်တဲ့အရာအဖြစ် ချဲ့ထွင်ဖို့ရည်ရွယ်ထားပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အကြောင်းကြားထား ခံရတဲ့အရာတွေ ဖယ်ရှားမခံရတာမျိုးအတွက် အကြံ
ပြုချက်တွေ ကမ်းလှမ်းထားပါတယ်။

(၄) Community Standards Enforcement Report

ပြီးခဲ့တဲ့ မေလမှာဆိုရင်တော့ ကျွန်မတို့ဟာ Community Standards Enforcement Report ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့အပြင် လူမှုကွန်ရက်စံနှုန်းကို ချိုးဖောက်တဲ့ အကြောင်းအရာတွေကိုတိုင်းတာတဲ့ စနစ်ကိုလည်း ပထမဆုံးအနေနဲ့ ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီ
ထုတ်ပြန်ချက် မှတ်တမ်းထဲမှာ ကဏ္ဍခြောက်ခုဖြစ်တဲ့ ပုံရိပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ချိုးဖောက်မှု၊ အဖော်အချွတ်၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာကိစ္စ၊ အကြမ်းဖက် ဝါဒဖြန့်ချိမှုများ၊ အမုန်းစကား၊ အကောင့်အတုများ နဲ့ spam စတာတွေရဲ့ Q4 2017 နဲ့ Q1 2018 အတွက် အတိုင်းအတာများ
ပါဝင်ပါတယ်။ အထောက်အထားတွေဟာဆိုရင် ကျွန်မတို့ AI က ယင်းကဏ္ဍတွေဖြစ်တဲ့ အဖော်အချွတ်၊ အကြမ်းဖက်လှုပ်ရှားသူများရဲ့ သတင်းအမှားတွေ၊ အကောင့်တုနဲ့ အလိမ်အညာတွေကို ဖော်ထုတ်ရာမှာ အလွန်အထောက်အကူဖြစ်ပြီး ကျွန်မတို့ဆီ အကြောင်းမကြားခင်မှာဘဲ ဒီကဏ္ဍတွေရဲ့အများစုကို ရှာပြီးပါပြီ။ သို့သော် ယဉ်ကျေးမှုတွေရယ် ဘာသာစကား အခက်အခဲ ဆိုတာတွေကြောင့် AI အတွက် အမုန်းစကားအဖြေရှာတာတွေအတွက် ခက်ခဲပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲ့ဒီအရာတွေမှာ စနစ်တွေ မြှင့်တင်
ဖို့အတွက် ကျွန်မတို့ လုပ်ဆောင်မြှုပ်နှံလျက် ရှိပါတယ်။

(၅) မမှန်ကန်မှုတွေ နှင့် Real-World Harm policy

ကျွန်မတို့ရဲ့ ယုံကြည်စိတ်ချရတဲ့ မူဝါဒတွေကို တိုက်ရိုက်ဖော်ပြက်တာမျိုး မဟုတ်ဘဲ အကြမ်းဖက်မှုကို အားပေးအားမြှောက်အနေနဲ့ မျှဝေတဲ့ အရာတွေကိုလည်း အာရုံစိုက်ပါတယ်။ ကျွန်မတို့ဟာ မမှန်ကန်တဲ့သတင်းတွေကို အကြာင်းကြားပေးတဲ့ မူဝါဒကိုလေ့လာ ဖော်ထုတ်နေပြီး အဲ့ဒါဟာဆိုရင် real-world harm အခြေအနေမျိုးတွေကို ပိုမိုရွေးထုတ်ဖို့ လက်တွေ့လုပ်ဆောင်နေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ပိုမိုပံ့ပိုးပေးနိုင်ပါတယ်။

(၆) Media verification

မီဒီယာအယောင် ဆောင်ခြင်းဟာ မြန်မာနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ ကိစ္စတစ်ခုပါဖြစ်ပြီး မမှန်ကန်တဲ့သတင်းတွေရဲ့ ပျံ့နှံ့မှု ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။ ကျွန်မတို့ဟာ မြန်မာနိုင်ငံမှာဆိုရင်လည်း မီဒီယာအဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ Page တွေကို အတည်ပြုတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ် လုပ်ဆောင်နေပြီး ကျွန်မတို့က အတုအယောင်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ မူဝါဒတွေကိုချိုးဖောက်တဲ့ အယောင်အဆောင် အကောင့်တွေကို ကြိုတင်ဖယ်ရှားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

(၇) လူအင်အား- ဒေသခံစကားနှင့် ဒေသဆိုင်ရာကျွမ်းကျင်မှု

ကျွန်မတို့ဟာ ကုမ္ပဏီမှာ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ ကိစ္စတွေကို လုပ်ကိုင်ဖို့အတွက် လူအင်အား အရေအတွက်ကို တိုးမြှင့်လျက်ရှိပါတယ်။ အဲ့ဒီမှာဆိုရင် မြန်မာဘာသာစကား ကျွမ်းကျင်သူတွေ၊ နိုင်ငံအကြောင်းသိတဲ့သူတွေနဲ့ အရေးကိစ္စရပ်တွေမှာ
ကျွမ်းကျင်သူတွေအပြင် နိုင်ငံအတွင်းက စိန်ခေါ်မှုတွေရယ်၊ နိုင်ငံအတွင်းက အသုံးပြုသူတွေကို လုံခြံုအောင် ကူညီပေးဖို့အတွက် မှန်ကန်တဲ့ အသုံးပစ္စည်းတွေ တည်ဆောက်တာတွေရယ်ကို တစိုက်မတ်မတ် လုပ်ဆောင်နေတဲ့ Product အဖွဲ့လည်းပါဝင်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံကို အဓိကထားတဲ့ ကျွန်မတို့ရဲ့ Product, မူဝါဒနဲ့ အခြား အကျိုးတူအဖွဲ့တွေအတွက် ဝန်ထမ်းတွေ ဆက်လက်ခန့်အပ်ထားဖို့ ရှိပါတယ်။

(၈) Messenger မှတိုင်ကြားခြင်း

အခု ကျွန်မတို့မှာဆိုရင် Facebook Messenger ထဲမှာ တိုင်ကြားတဲ့ ပုံစံတွေရှိနေပါပြီ။ အဲ့ဒါက ဘာကိုဆိုလိုတာလဲဆိုတော့ မြန်မာနိုင်ငံမှ အသုံးပြုသူတွေဟာ Messenger ထဲမှ ကျွန်မတို့ရဲ့ လူမှုကွန်ရက်စံနှုန်းတွေကို ချိုးဖောက်နေတယ်ဆိုပြီးသူတို့ ယူဆတာ
တဲ့ အရာတွေကို တိုင်ကြားနိုင်ပါတယ်လို့ ဆိုလိုတာပါ။ ယဉ်ကျေးမှုတွေရယ်၊ ဘာသာစကား အခက်အခဲဆိုတာတွေကြောင့် AI အတွက် အမုန်းစကားအဖြေရှာတာတွေအတွက် ခက်ခဲပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲ့ဒီအရာတွေမှာ စနစ်တွေမြှင့်တင်ဖို့အတွက် ကျွန်မတို့ လုပ်
ဆောင်မြှုပ်နှံလျက်ရှိပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ကျော်လွှားနိုင်သော တစ်မူထူး နည်းပညာ စိန်ခေါ်မှုများ ကျွန်မတို့ဟာ ဇော်ဂျီနဲ့ Unicode Font နှစ်မျိုးကိစ္စကဲ့သို့သော မြန်မာနိုင်ငံနဲ့သာဆိုင်တဲ့ နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုတွေကို အာရုံစိုက်နေပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ကျွန်မတို့ဟာလည်း တစ်သမတ်တည်း Font အသုံးပြုတာကို ပ့ံပိုးပေးဖို့ ရှာဖွေနေပြီး ဇော်ဂျီမှ Unicode ပြောင်းတဲ့အရာကို တည်ဆောက်ပြီးဖြစ်ပါတယ်။ သို့သော် လုပ်စရာအလုပ်တွေ ရှိပါသေးတယ်။

(၉) Programs

Youth Portal: ပြီးခဲ့တဲ့ မေလက Facebook Youth Portal ကို ကျွန်မတို့ စတင်ခဲ့ပြီး အဲ့ဒါဟာဆိုရင် လူငယ်တွေကို tools တွေ ထောက်ပံ့ပေးတာတွေ Facebook ပေါ်မှာ သူတို့ လုံခြံုအောင်နေဖို့ လိုအပ်တယ်ဆိုတဲ့ သတင်းအချက်အလက်တွေအပြင် သူတို့နဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ ကိစ္စရပ်တွေမှာ သူတို့ရဲ့အမြင်တွေကို ဝေမျှဖို့၊ ဆွေးနွေးဖို့ သူတို့အတွက်နေရာတစ်ခု စတာတွေ ထည့်သွင်းထားပါတယ်။ ဒီ Portal ဟာဆိုရင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်မတို့ရဲ့ လူငယ်အသုံးပြုသူတွေအတွက်ရှိနေတာဖြစ်ပြီး အဲ့ဒါဟာဆိုရင် မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုထားလျက်ရှိပါတယ်။

Community Standard Advertising Campaign – ကျွန်မတို့ဟာ ကျွန်မတို့ရဲ့ လူမှုစံနှုန်းနဲ့ တိုင်းကြားရေး tools တွေရဲ့အသိပညာပေးတာတွေကို ဆက်လက် မြှင့်တင်လုပ်ဆောင်လျက်ရှိပါတယ်။ ကျွန်မတို့ရဲ့ ပြီးခဲ့တဲ့ Facebook ပေါ်က လုပ်ဆောင်
မှုဟာဆိုရင် မြန်မာနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ အသုံးပြုသူ ၂.၅ မီလီယံကျော်သို့ရောက်ရှိလျက်ရှိပြီး မကြာသေးမီကပင် စတင်ခဲ့တဲ့ ကြေညာ Campaign ဟာဆိုရင် မြန်မာနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ Facebook အသုံးပြုသူတွေ တော်တော်များများကို တတ်နိုင်သမျှရောက်အောင် မြန်မာ
နိုင်ငံသတင်းများနဲ့ Consumer Publication များမှတစ်ဆင့် အဓိကထား လုပ်ဆောင်နေပါတယ်။ အဲ့ကြေညာတွေဟာဆိုရင် Facebook အသုံးပြုသူတွေကို Facebook ပေါ်မှာတော့ ဘာတွေခွင့်ပြုတယ်၊ ခွင့်မပြုဘူးဆိုတာတွေ၊ ချိုးဖောက်တဲ့အရာတွေကို ဘယ်လို တိုင်ကြားလည်းဆိုတာတွေကို နောက်ထပ်တစ်ကြိမ် အသိပေးတာဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်မတို့ရဲ့ Campaignဟာဆိုရင် လူပေါင်းများစွာ ကိုရောက်ရှိပြီးပါပြီ။

လုံခြံုရေးအတွက် အကြံပေးချက်များ- ကျွန်မတို့မှာ အစဉ်တစိုက်လုပ်ဆောင်နေတဲ့ Safety Page for Myanmar ဆိုတာရှိပါပြီး သင်တန်းတွေအတွက် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းမှာ ဖြန့်ဝေနေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရှိအရပ်ဖက် အဖွဲ့အစည်းတွေကို လူမှုကွန်ရက်စံနှုန်းတွေ၊ လုံခြံုရေးနဲ့ ကာကွယ်ရေးအကြံပေးချက်တွေရဲ့ မိတ္တူတွေကို ပေးပို့ပြီးဖြစ်ပါတယ်။