July 26, 2017

14th Hitachi Young Leaders Initiative (HYLI) ပါ၀င္သူ ျမန္မာလူငယ္ႏွစ္ဦးႏွင့္ အင္တာဗ်ဴး

Hitachi မွ ႀကီးမွဴးကာ အေရွ႕ေတာင္အာရွ၏ အနာဂတ္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ေျမေတာင္ေျမႇာက္ေပးရန္ ရည္ရြယ္ၿပီး (၁၄) ႀကိမ္ေျမာက္ က်င္းပျပဳလုပ္မည့္ 14th Hitachi YoungLeaders Initiative (HYLI) ကို ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ပထမဆံုးအႀကိမ္ က်င္းပခဲ့သည္။ အဆိုပါ အခမ္းအနားကို ဇူလိုင္လ ၁၀ ရက္မွ ၁၃ ရက္အထိ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ ဆူးေလရွန္ ဂရီလာဟုိတယ္တြင္ က်င္းပခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ျမန္မာအပါအ၀င္ အင္ဒိုနီးရွား၊ မေလးရွား၊ ဖိလစ္ပိုင္၊ စင္ကာပူ၊ ထိုင္း၊ ဂ်ပန္ႏွင့္ ဗီယက္နမ္အစရွိသည့္ ႏိုင္ငံအသီးသီးမွ ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသားမ်ားက ၿမိဳ႕ျပထိန္းသိမ္းေရးဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္မ်ား ႏွင့္ပတ္သက္သည့္ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို အဓိကထား ေဆြးသြားအျပင္ မိမိတို႔ႏိုင္ငံအသီးသီးမွ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားကိုလည္း ဖလွယ္ခဲ့ၾကသည္။

ျမန္မာကိုယ္စားျပဳ တက္ေရာက္ရန္ ေရြးခ်ယ္ထားသူ ေလးဦးမွာ မခ်ယ္ရီေ၀ (ရန္ကုန္ႏိုင္ငံျခားဘာသာတကၠသိုလ္)၊ မအိအိသိမ့္ (ရန္ကုန္ႏိုင္ငံျခားဘာသာတကၠသိုလ္)၊ ေဒါက္တာ ႏွင္းသန္႔ဇင္ဦး (သြားဘက္ဆိုင္ရာ ေဆးတကၠသိုလ္၊ ရန္ကုန္)၊မၾကဴၾကဴရွိန္မိုး (သတင္းအခ်က္အလက္ႏွင့္ နည္းပညာတကၠသိုလ္၊ ရန္ကုန္) တို႔ျဖစ္သည္။ ယင္းတို႔အထဲမွာ ေဒါက္တာ ႏွင္းသန္႔ဇင္ဦးႏွင့္ မအိအိသိမ့္တို႔အား အင္တာနက္ဂ်ာနယ္မွ ေမးျမန္းထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။

နာမည္နဲ႔ ေက်ာင္းကို မိတ္ဆက္ေပးပါခင္ဗ်ာ။

ညီမနာမည္ကေတာ့ အိအိသိမ့္ပါ၊ ရန္ကုန္ႏိုင္ငံျခားဘာသာတကၠသိုလ္မွာ ဂ်ပန္စာေလ့လာေနပါတယ္။

ဒီပ႐ိုဂရမ္မွာ ေရြးခ်ယ္ခံခဲ့ရတဲ့အတြက္ ဘယ္လိုအက်ိဳးရလာဒ္ေတြရမယ္ ထင္ပါသလဲ။

အရမ္း၀မ္းသာပါတယ္၊ ႏိုင္ငံတကာက ေက်ာင္းသားေတြနဲ႔လည္း ေတြ႕ရတယ္။ ၿပီးေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ မတူညီယဥ္ေက်းမႈေတြကိုလည္း သိခြင့္ရတယ္။ အရမ္း၀မ္းသာမိပါတယ္။

ဒီအစီအစဥ္ကို ပထမဆံုးအေနနဲ႔ ေလွ်ာက္ျဖစ္တာလား။

ဟုတ္ကဲ့။ ပထမဦးဆံုးပါ။

အရင္တုန္းက ဒီအစီအစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သိပါသလား။

စေခၚတုန္းက ညီမတို႔ကို ဆရာက ေျပာတယ္။ ဒီအစီအစဥ္ကို က်င္းပေနတာက ၁၉၉၆ ခုႏွစ္ကေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံပါလာတာက ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာေပါ့။ ဒီအစီအစဥ္က ႏွစ္ႏွစ္တစ္ခါ က်င္းပတာေလ။ အဲဒီအေၾကာင္းေလးေတာ့ သိထားပါတယ္။

ဒီပ႐ိုဂရမ္ကို တက္ေရာက္ျခင္းအားျဖင့္ ဘာေတြရခဲ့ပါသလဲ။

အမ်ားႀကီး ရပါတယ္။ ပထမဦးဆံုးေတာ့ ညီမတို႔အဖြဲ႕ေလးဖြဲ႕ ဖြဲ႕တယ္။ အဲဒီအထဲမွာဆိုရင္ တစ္ႏိုင္ငံကို ေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္စီ ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ညီမတို႔အေနနဲ႔ နံပါတ္တစ္ Communication skill ေတြ တိုးတက္ႏိုင္တယ္။ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ ရင္းႏွီးမႈေတြလည္း ပိုရတယ္။

ဒီအစီအစဥ္က ရရွိတဲ့အရာေတြက ဒီအစီအစဥ္ၿပီးသြားရင္ ဘယ္လိုေနရာေတြမွာ အသံုးခ်ႏိုင္မယ္လို႔ ထင္ပါသလဲ။

အထူးသျဖင့္ေတာ့ ကိုယ့္ရဲ႕ Personal Skill ကေတာ့ တိုးတက္မယ္ထင္တယ္။ ညီမေျပာသလိုပဲ ကိုယ့္ရဲ႕ Communication skill တိုးတက္သလို ကိုယ့္ကိုကိုယ္ယံုၾကည္မႈလည္း ရွိလာတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ ကိုယ္စားျပဳ အေနနဲ႔ ဘာေတြေဆာင္ရြက္ခဲ့ရ ပါသလဲ။

ပထမဆုံုး ေလွ်ာက္တဲ့အခါ ေဆြးေႏြးတာေတြ လုပ္ဖို႔အတြက္ Panel discussion ေတြလုပ္ရတယ္၊ ၿပီးခဲ့တ့ဲႏွစ္ရက္လံုးမွာ Panel discussion ေတြ နားေထာင္ရတယ္၊ ကိုယ့္အဖြဲ႕နဲ႔ကို ေဆြးေႏြးရတယ္၊ ၿပီးေတာ့ ေနာက္ဆံုး ညက်ရင္ ကိုုယ့္ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ကိုယ္ ေဖ်ာ္ေျဖရမယ္။

ဒီအစီအစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အမွတ္တရ ေျပာခ်င္တာေတြရွိရင္လည္း သိခ်င္ပါတယ္။

ဟုတ္ကဲ့။ ညီမအတြက္ သူငယ္ခ်င္း အသစ္ေတြလည္း အမ်ားႀကီးရတယ္၊ ကိုယ္မလုပ္ဖူးတဲ့အရာေတြလည္း လုပ္ခြင့္ရခဲ့တယ္ဆိုေတာ့ အေတြ႕အႀကံဳသစ္ေတြ ရခဲ့ပါတယ္။

နာမည္နဲ႔ ေက်ာင္းကို မိတ္ဆက္ေပးပါခင္ဗ်ာ။

ေဒါက္တာ ႏွင္းသန္႔ဇင္ဦးျဖစ္ပါတယ္၊ လက္ရွိအေနန႔ဲကေတာ့ ျပည္သူ႔ေရးရာစီမံခန္႔ခြဲမႈပညာမဟာဘြဲ႕ သင္တန္းကို တက္ေရာက္ေနၿပီးေတာ့ က်မ္းျပဳစုတဲ့အပိုင္းကို ေရာက္ရွိေနပါၿပီ။ ဒီအစီအစဥ္ကို ပါ၀င္ျဖစ္တာကေတာ့ ကြၽန္မကျပည္သူ႔ေရးရာ စီမံခန္႔ခြဲမႈမွာ urbanizationနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ဘာသာရပ္ ပါ၀င္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ပါ၀င္ျဖစ္တာပါ၊

ဘယ္လို အေၾကာင္းေတြ ေဆြးေႏြးသြားဖို႔ရွိပါသလဲ။

ဒီမွာက urbanization နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လတ္တေလာမွာ ကြၽန္မတို႔ ႏိုင္ငံအတြက္ ႀကံဳေတြ႕ ေနရတဲ့ ျပႆနာေတြက ဘယ္လိုရွိတယ္၊ တစ္ျခားႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ျပႆနာေတြက ဘယ္လိုရွိတယ္ဆိုတာေတြကို ဘယ္လိုေျဖရွင္းၾကသလဲ ဆိုတာေတြကို အဲဒါေတြကို ေဆြးေႏြးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ပထမဆံုးက်င္းပရတဲ့အေပၚ ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ပထမဆံုး က်င္းပတဲ့အေပၚ ေရြးခ်ယ္ခံရတဲ့အတြက္ အရမ္းလည္း ၀မ္းသာပါတယ္။ ကိုယ့္ႏိုင္ငံျဖစ္တဲ့အတြက္လည္း တစ္ျခားႏိုင္ငံက ေက်ာင္းသားေတြကို ကိုယ့္ႏိုင္ငံရဲ႕ ဓေလ့ေတြ ယဥ္ေက်းမႈေတြ ေနရာေတြ အကုန္လံုးကို ေျပာျပလိုက္ျပခြင့္ ရတဲ့အတြက္လည္း အရမ္း၀မ္းသာပါတယ္။

ဒီသံုးရက္အတြင္း (သံုးရက္ ေျမာက္ေန႔တြင္ ေမးျမန္းခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္) မွာ ဘာေတြေလ့လာ ခဲ့ရပါသလဲ။

ဒီသံုးရက္ အတြင္းမွာ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပပညာရွင္ေတြနဲ႔ေဆြး ေႏြးပြဲေတြ လုပ္ၾကတယ္၊ Urbanization နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သူတို႔ႏိုင္ငံမွာ ႀကံဳေတြ႕ေနရတဲ့ ျပႆနာေတြကို ဘယ္လိုေျဖရွင္းသလဲ ညီမတို႔ႏိုင္ငံမွာ ႀကံဳေတြ႕ေနတဲ့ ျပႆနာကဘာလဲ ဆိုတာေတြကို ေဆြးေႏြးတယ္၊ အဲဒီကရတဲ့ ရလာဒ္ေတြကို မနက္ျဖန္ က်လို႔ရွိရင္ ေက်ာင္းသားေတြေပါင္းၿပီးေတာ့ Group ဖြဲ႕ထားတယ္၊ အဲဒါကို Presentation လုပ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္၊ ေလးဖြဲ႕ရွိတယ္၊ ရန္ကုန္ urbanization အတြက္ကို အာဆီယံေက်ာင္းသားေတြ ၀ိုင္းစဥ္းစားေပးထားတဲ့ အေျဖကို Presentation လုပ္ရမွာေပါ့၊ အဲဒီကေနတစ္ဆင့္မွ လုပ္ထားတဲ့ရလာဒ္ကို Hitachi က လူႀကီးေတြက ညီမတို႔ရလာဒ္ကို ၾကည့္မယ္၊ ၿပီးေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းေတြၿပီးေတာ့ တာ၀န္ရွိတဲ့အပိုင္း Government အပိုင္းေရာ၊ Private အပိုင္းေရာ သက္ဆိုင္ရာတာ၀န္ရွိသူေတြက ထပ္ေဆြးေႏြးၿပီးေတာ့ ဘယ္လိုထပ္ၿပီး ေကာင္းေအာင္လုပ္မလဲဆိုတဲ့ ရလာဒ္ေတြရလာမွာပါ။

ဒီအခမ္းအနားၿပီးရင္ ဒီအခမ္းအနားကရတဲ့ အသိပညာေတြက ျပင္ပမွာ ဘယ္လိုအသံုးခ်လို႔ ရႏိုင္ပါသလဲ။

ရပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ၿမိဳ႕ျပစီမံကိန္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးအေတြ႕အႀကံဳ အမ်ားႀကီးရပါတယ္။ တစ္ျခားႏိုင္ငံေတြကလုပ္ေနတဲ့ နည္းပညာေတြကို ညီမတို႔ ၾကည့္လို႔ရတယ္၊ နည္းပညာပိုင္းေတြ သူတို႔ႏိုင္ငံမွာဒီလို Smart City ျဖစ္ဖို႔ ဘယ္လိုေတြ လုပ္ေနသလဲဆိုတာ အဲဒါေတြ အကုန္လံုး ပညာရပါတယ္။

ဒီအခမ္းအနားနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးအမွတ္တရ ျဖစ္ခဲ့တာေတြ သိခ်င္ပါတယ္။

အစီအစဥ္ေလးက ညီမတို႔အတြက္ မထင္ထားေလာက္ေအာင္ အက်ိဳးရွိပါတယ္၊ urbanization နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ပေရာဂ်က္ေတြ အေတြ႕အႀကံဳေတြအျပင္ကို တစ္ႏိုင္ငံနဲ႔တစ္ႏိုင္ငံ ယဥ္ေက်းမႈေတြနဲ႔ ဖလွယ္လို႔ရတယ္၊ ရင္းႏွီးမႈေတြလည္း ပိုရတယ္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံသား တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ အျခားႏိုင္ငံက ပိုၿပီးသိသြားတယ္ အဲဒါေၾကာင့္မို႔ အရမ္းဂုဏ္ယူမိပါတယ္။

-ထြန္းထြန္း