June 23, 2018

လူသစ္တန္းမ်ားအတြက္ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈပညာ ေလ့လာစရာ စီမံခ်က္ ေရးဆြဲျခင္း (Planning)

[ Zawgyi ]

အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခု၏ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈလုပ္ငန္းကို တာဝန္ယူလုပ္ကိုင္ ရသူအေနျဖင့္ အနည္းဆံုး အဓိကက်သည့္ လုပ္ငန္းတာဝန္ (Functions) ေလးရပ္ကို မလြဲမေသြ ေဆာင္ရြက္ရမည္ ျဖစ္သည္။ တခ်ိဳ႕ေသာ ပညာရွင္မ်ားက အဆိုပါ လုပ္ငန္းတာဝန္ေလးရပ္ကို
Elements အျဖစ္ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုၾကသည္။ ထိုလုပ္ငန္းတာဝန္ေလးရပ္မွာ စီမံခ်က္ေရးဆြဲျခင္း (Planning) ဝန္ထမ္းေရးရာ ေဆာင္ရြက္ျခင္း (Staff-ing) ၫႊန္ၾကားျခင္း ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္း (Directing and Controlling) စိတ္ဓာတ္တက္ႂကြရန္ လႈံ႕ေဆာ္ျခင္း (Motivation) တုိ႔ ျဖစ္သည္။

ပထမဆံုး အေျခခံက်လွသည့္ စီမံခ်က္ေရးဆြဲျခင္း (Planning) ကို ေလ့လာၾကႏုိင္ရန္ ေဖာ္ျပေပးရမည္ ျဖစ္သည္။ မည္သည့္လုပ္ငန္းကို မည္သိုိ႔ေသာ နည္းလမ္းျဖင့္ မည္သည့္ေနရာ မည္သည့္အခ်ိန္တြင္ မည္သူမ်ားက ေဆာင္ရြက္ၾကမည္ကို ႀကိဳတင္လ်ာထား ဆံုးျဖတ္ကာ ေရးဆြဲထားခ်က္ကို Planning ဟု အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ဆိုႏုိင္ပါသည္။ ထိုသုိ႔ ေရးဆြဲရာတြင္ အေျခခံသေဘာတရား ကြၽမ္းက်င္မႈရွိကာ အေတြ႕အႀကံဳရွိသူမ်ားအတြက္ ပိုမိုလြယ္ကူၾကမည္သာ ျဖစ္သည္။

Planning သည္ လုပ္ငန္းတစ္ခု၏ အေျခခံက်ေသာ လုပ္ငန္းရပ္သာ ျဖစ္သည္။ လုပ္ငန္း၏ ရည္မွန္းခ်က္ကို ၫႊန္ျပေပးသည္။ အဆင့္ဆင့္ လုပ္ေဆာင္ရမည့္ အစီအစဥ္ကို စလယ္ဆံုး လုပ္ေဆာင္ရန္ ျပဆိုေပးသည္။ စီမံခ်က္ပါ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားသည္ လုပ္ေဆာင္မည့္ လုပ္ငန္းရပ္အတြက္ အခ်က္တုိင္း သက္ေရာက္မႈ ရွိေစသည္။ သုိ႔ရာတြင္ ႀကိဳတင္မွန္းဆေရးဆြဲရေသာ အစီအစဥ္ ျဖစ္သျဖင့္ ရံဖန္ရံခါလုပ္ကိုင္ ေဆာင္ရြက္ရင္း အနည္းငယ္ျပင္ဆင္ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ား ရွိႏုိင္သကဲ့သုိ႔ ေရြးခ်ယ္စရာ အေျခအေနမ်ားလည္း ရွိႏုိင္ပါလိမ့္မည္။ မည္သုိ႔ပင္ျဖစ္ေစ Planning ျဖင့္ လုပ္ကိုင္ေသာ လုပ္ငန္းတုိင္းသည္ ထိေရာက္ေအာင္ျမင္မႈ ရႏိုင္ရန္ အေသခ်ာဆံုး ျဖစ္သည္။

Planning ေရးဆြဲျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားသည္ အေရးပါေသာ အေၾကာင္းအခ်က္မ်ား ျဖစ္သည္။

၁။ လုပ္ငန္းရပ္၏ အဓိက ရည္မွန္းခ်က္သည္ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ရွိရမည္။

၂။ အဖြဲ႕အစည္းအတြက္ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစမည့္ မွန္ကန္ေသာ လမ္းေၾကာင္း ျဖစ္ရမည္။

၃။ မေသခ်ာမႈမ်ားႏွင့္ စြန္႔စားမႈမ်ား အတတ္ႏိုင္ဆံုး ေလ်ာ့နည္းေစရမည္။

၄။ လက္ရွိ လည္ပတ္ေဆာင္ရြက္ေနမႈမ်ားကို အက်ိဳးပိုမိုျဖစ္ထြန္းေစရမည္။

၅။ ထိန္းခ်ဳပ္မႈကို အေျခခံ ထားရွိေစရမည္။

၆။ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ရာတြင္ လြယ္ကူေခ်ာေမာေစရမည္။

၇။ ထိထိေရာက္ေရာက္ ညိႇ ႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ႏုိင္ေစရမည္။

စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈလုပ္ငန္းစဥ္တြင္ Planning ကို လုပ္ငန္းရပ္ တစ္ခုအျဖစ္ မလြဲမေသြ ေဆာင္ရြက္ရမည္ဆိုေသာ္လည္း ကန္႔သတ္မႈ (Limitation) ကိုမူ သတိ ျပဳၾကရေပမည္။ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈဆုိင္ရာ သီအုိရီတုိင္းတြင္လည္း ထိုကဲ့သုိ႔ေသာ ကန္႔သတ္မႈ (Limitation) အေၾကာင္းကို ေဖာ္ျပရွင္းလင္းၾကစၿမဲ ျဖစ္သည္။ Planning ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ကန္႔သတ္မႈအျဖစ္ မွတ္ယူရန္ အခ်က္မ်ားမွာ ေအာက္ပါအတုိင္း ျဖစ္သည္။

၁။ လက္ခံေဆာင္ရြက္ရန္ ယူဆခ်က္ (Assumption) ျဖစ္သျဖင့္ ရာႏႈန္းျပည့္ ယံုမွတ္ေဆာင္ရြက္ရမည္ မဟုတ္ေပ။

၂။ လက္ခံေဆာင္ရြက္ရန္အျဖစ္ ယူဆကာ လုပ္ကိုင္ရမည့္ စီမံခ်က္တြင္ အျခားအေျခအေန တစ္ခုအရ လက္ခံေဆာင္ရြက္ရန္ ကိစၥမ်ားရွိလာႏုိင္သည္။

၃။ ခြင့္ျပဳထားေသာ အခ်ိန္ကာလသည္ စီမံခ်က္အတြက္ ကန္႔သတ္ခ်က္အျဖစ္ မွတ္ယူထားရမည္။

၄။ ကုန္က်စရိတ္သည္ စီမံခ်က္ေဘာင္အတြင္းသာ ရွိေနေစရမည္။

၅။ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္သူမ်ား စိတ္ေနသေဘာထားသည္ စီမံခ်က္ႏွင့္အညီ လုပ္ငန္းေအာင္ျမင္ေရးကိုသာ ဦးတည္ေဆာင္ရြက္ရမည္။
စီမံခ်က္ေရးဆြဲျခင္း လုပ္ကိုင္ရာတြင္ အဆင့္လုိက္ စနစ္တက် လုပ္ကိုင္မွသာ မွန္ကန္တိက်မႈ အရွိဆံုး Planning တစ္ခုကို ေရးသားႏုိင္ပါလိမ့္မည္။ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ေအာက္ပါအတုိင္း လုပ္ကိုင္ရန္အဆင့္ (Steps) မ်ားကို ေလ့လာႏုိင္ပါသည္။

ပထမဦးစြာ အဖြဲ႕အစည္းအတြင္း လက္ရွိ ျမင္ေတြ႕ေနရေသာ အေျခအေနအရပ္ရပ္ကို ဆန္းစစ္ ေလ့လာရပါမည္။

ဒုတိယအေနျဖင့္ ျပင္ပဝန္းက်င္အေျခအေန အရပ္ရပ္ကို ဆန္းစစ္ေလ့လာသံုးသပ္ၾကည့္ရမည္။

တတိယအဆင့္မွာ မိမိတုိ႔ ရည္မွန္းထားသည့္ (Objectives) အခ်က္မ်ားကို ပံုစံခ် ၾကည့္ရမည္။

စတုတၳအဆင့္တြင္ မူူလစီမံခ်က္၏ ေသြဖည္မႈမ်ား ရွိလာခဲ့ပါက မည္သုိ႔ေသာ အျခားနည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ ေဆာင္ရြက္သင့္သည္ကို လ်ာထားရမည္။

ပၪၥမအဆင့္တြင္ မူလစီမံခ်က္ႏွင့္ အေျခအေနအရ အစားထိုး ေဆာင္ရြက္ရမည့္ အခ်က္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အျပန္ျပန္အလွန္လွန္ ခ်င့္တြက္က အေကာင္းဆံုး နည္းလမ္းအခ်က္မ်ားကို ေရြးခ်ယ္ယူရမည္ ျဖစ္သည္။

ဆ႒မအဆင့္မွာ စီမံခ်က္ေရး ဆြဲ၍ ရရွိထားေသာ အခ်က္မ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္ရန္ အစီအစဥ္တက် အတည္ ျပဳေရးသားရမည္။

သတၱမအဆင့္ကမူ စီမံခ်က္လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားအေပၚ ျဖည့္ဆည္းမႈမ်ား မည္သုိ႔မည္ပံုလုပ္ကိုင္ မည္ကို ေဖာ္ျပရန္ျဖစ္သည္။

အဆင့္ (၇) ဆင့္ေရးဆြဲၿပီးပါက အစီအစဥ္အတုိင္း ေဆာင္ရြက္ၾကရန္သာရွိသည္။ အခက္အခဲ သုိ႔မဟုတ္ ျပႆနာတစ္ခုေတြ႕ႀကံဳရပါက

အဆင့္ (၇) ဆင့္ လံုးကို ေလ့လာသံုးသပ္ၿပီးမွသာ ေက်ာ္လႊားေျဖရွင္းမႈ ျပဳလုပ္ၾကရသည္။

စီမံခ်က္ ေရးသားသူအေနျဖင့္ ေအာက္ပါအေျခခံ သေဘာတရား (Principles) မ်ားကိုလည္း သိရွိ ထားရန္ လိုအပ္ပါသည္။

၁။ ရည္မွန္းခ်က္ကို အ ေထာက္အကူျပဳေစမည့္ အေၾကာင္း အခ်က္မ်ား (Contributing to Objectives)

၂။ သက္ေရာက္မႈျဖစ္ေစမည့္အေၾကာင္း အခ်က္မ်ား (Pervasiveness)

၃။ ကန္႔သတ္မႈျဖစ္ေစသည့္ အေၾကာင္းရင္းခံ အခ်က္မ်ား (Limiting factor)

၄။ ျပဳလြယ္ေျပာင္းလြယ္ျဖစ္ေစမည့္အေၾကာင္းအခ်က္မ်ား (Flexibility)

၅။ လမ္းေၾကာင္းျပဆိုမႈဆုိင္ရာ အေျပာင္းအလဲမ်ား (Navigational change)

စီမံခ်က္ေရးဆြဲျခင္းတြင္ အမ်ိဳးအစားကြဲျပားျခားနားမႈရွိသည္။ ေရရွည္စီမံခ်က္ (Long range plan) ေရတိုစီမံခ်က္ (Short range plan) နည္းဗ်ဴဟာ အပိုင္းစီမံခ်က္ (Strategic Planning) လုပ္ငန္းလည္ပတ္မႈဆုိင္ရာစီမံခ်က္ (Operational Planning) လက္ေတြ႕က်က် အသံုးခ်ႏုိင္ေစေသာ စီမံခ်က္ (Functional Planning) ဟူ၍ အမ်ိဳးအစားမ်ား ရွိႏိုင္ပါသည္။

စီမံခ်က္မေရးဆြဲမီ အဓိကက်လွေသာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မွာ လ်ာထားဆံုးျဖတ္ျခင္း (Decision Making) ျဖစ္သည္။ လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္ရမည့္ လုပ္ငန္းစဥ္၏ အေျခအေနေပၚ မူတည္သည့္ ေတာင္းဆိုမႈမ်ားႏွင့္ လုိက္ေလ်ာ ညီေထြေျပာဆိုဆက္ဆံလုပ္ကုိင္ ႏုိင္ရန္ခန္႔မွန္း၍ ႀကိဳတင္အေျဖရွာထားၿပီး ျဖစ္ေနရပါသည္။ ထိုအခါတြင္ အက်ိဳးအျမတ္ အျမင့္ဆံုးကို အေလးထားေဆာင္ရြက္ေစသည့္ Marginal theory ဝယ္ယူအသံုးျပဳသူ သို႔မဟုတ္ မိမိ၏ ဝန္ေဆာင္မႈကိုလည္း လက္ခံမည့္သူ၏ေက်နပ္မႈကို အေလးထား ေပးသည္။ Psychological Theory ျဖစ္ႏုိင္ေျခကို အမ်ားဆံုး အသံုးခ်ေစသည္။ Mathematical Theory မ်ားထဲမွ ေကာက္ႏုတ္ ေရြးခ်ယ္ကာ လုိက္ေလ်ာညီေထြ ျဖစ္ေစမည့္အခ်က္ကို အသံုးခ်ရသည္။

တည္ေဆာက္ေရးလုပ္ငန္း မ်ားကို စီမံခ်က္ေရးဆြဲရာတြင္ ပိုမို႐ႈပ္ေထြးမႈရွိေစႏုိင္သည့္အျပင္ အရင္းအႏွီး၊ အင္အားႏွင့္အရင္း အျမစ္ (Resources) ေပါင္းစံုပါ ဝင္ရသျဖင့္ စီမံကိန္း (Project) ဟု ေခၚဆိုသတ္မွတ္ၾကေလ့ရွိသည္။ မည္သုိ႔ပင္ျဖစ္ေစ စီမံခ်က္ေရး
ဆြဲျခင္း (Planning) ကို အေျခခံကာ တည္ေဆာက္ျမႇင့္တင္ယူရေသာ လုပ္ငန္းစဥ္သာ ျဖစ္ပါသည္။

-ေရႊပုလဲအိမ္
(ေရွ႕အပတ္ Staffing Function ကို ဆက္လက္ ေဖာ္ျပေပးပါမည္)

=====================

[ Unicode ]

လူသစ်တန်းများအတွက် စီမံအုပ်ချုပ်မှုပညာ လေ့လာစရာ စီမံချက် ရေးဆွဲခြင်း (Planning)

=========================

အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု၏ စီမံအုပ်ချုပ်မှုလုပ်ငန်းကို တာဝန်ယူလုပ်ကိုင် ရသူအနေဖြင့် အနည်းဆုံး အဓိကကျသည့် လုပ်ငန်းတာဝန် (Functions) လေးရပ်ကို မလွဲမသွေ ဆောင်ရွက်ရမည် ဖြစ်သည်။ တချို့သော ပညာရှင်များက အဆိုပါ လုပ်ငန်းတာဝန်လေးရပ်ကို
Elements အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုကြသည်။ ထိုလုပ်ငန်းတာဝန်လေးရပ်မှာ စီမံချက်ရေးဆွဲခြင်း (Planning) ဝန်ထမ်းရေးရာ ဆောင်ရွက်ခြင်း (Staff-ing) ညွှန်ကြားခြင်း ထိန်းချုပ်ခြင်း (Directing and Controlling) စိတ်ဓာတ်တက်ကြွရန် လှုံ့ဆော်ခြင်း (Motivation) တို့ ဖြစ်သည်။

ပထမဆုံး အခြေခံကျလှသည့် စီမံချက်ရေးဆွဲခြင်း (Planning) ကို လေ့လာကြနိုင်ရန် ဖော်ပြပေးရမည် ဖြစ်သည်။ မည်သည့်လုပ်ငန်းကို မည်သိို့သော နည်းလမ်းဖြင့် မည်သည့်နေရာ မည်သည့်အချိန်တွင် မည်သူများက ဆောင်ရွက်ကြမည်ကို ကြိုတင်လျာထား ဆုံးဖြတ်ကာ ရေးဆွဲထားချက်ကို Planning ဟု အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုနိုင်ပါသည်။ ထိုသို့ ရေးဆွဲရာတွင် အခြေခံသဘောတရား ကျွမ်းကျင်မှုရှိကာ အတွေ့အကြုံရှိသူများအတွက် ပိုမိုလွယ်ကူကြမည်သာ ဖြစ်သည်။

Planning သည် လုပ်ငန်းတစ်ခု၏ အခြေခံကျသော လုပ်ငန်းရပ်သာ ဖြစ်သည်။ လုပ်ငန်း၏ ရည်မှန်းချက်ကို ညွှန်ပြပေးသည်။ အဆင့်ဆင့် လုပ်ဆောင်ရမည့် အစီအစဉ်ကို စလယ်ဆုံး လုပ်ဆောင်ရန် ပြဆိုပေးသည်။ စီမံချက်ပါ လုပ်ငန်းစဉ်များသည် လုပ်ဆောင်မည့် လုပ်ငန်းရပ်အတွက် အချက်တိုင်း သက်ရောက်မှု ရှိစေသည်။ သို့ရာတွင် ကြိုတင်မှန်းဆရေးဆွဲရသော အစီအစဉ် ဖြစ်သဖြင့် ရံဖန်ရံခါလုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက်ရင်း အနည်းငယ်ပြင်ဆင် သတ်မှတ်ချက်များ ရှိနိုင်သကဲ့သို့ ရွေးချယ်စရာ အခြေအနေများလည်း ရှိနိုင်ပါလိမ့်မည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ Planning ဖြင့် လုပ်ကိုင်သော လုပ်ငန်းတိုင်းသည် ထိရောက်အောင်မြင်မှု ရနိုင်ရန် အသေချာဆုံး ဖြစ်သည်။

Planning ရေးဆွဲခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ အောက်ပါအချက်များသည် အရေးပါသော အကြောင်းအချက်များ ဖြစ်သည်။

၁။ လုပ်ငန်းရပ်၏ အဓိက ရည်မှန်းချက်သည် ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ရှိရမည်။

၂။ အဖွဲ့အစည်းအတွက် အထောက်အကူ ဖြစ်စေမည့် မှန်ကန်သော လမ်းကြောင်း ဖြစ်ရမည်။

၃။ မသေချာမှုများနှင့် စွန့်စားမှုများ အတတ်နိုင်ဆုံး လျော့နည်းစေရမည်။

၄။ လက်ရှိ လည်ပတ်ဆောင်ရွက်နေမှုများကို အကျိုးပိုမိုဖြစ်ထွန်းစေရမည်။

၅။ ထိန်းချုပ်မှုကို အခြေခံ ထားရှိစေရမည်။

၆။ ဆုံးဖြတ်ချက်ချရာတွင် လွယ်ကူချောမောစေရမည်။

၇။ ထိထိရောက်ရောက် ညှိ နှိုင်းဆောင်ရွက်နိုင်စေရမည်။

စီမံအုပ်ချုပ်မှုလုပ်ငန်းစဉ်တွင် Planning ကို လုပ်ငန်းရပ် တစ်ခုအဖြစ် မလွဲမသွေ ဆောင်ရွက်ရမည်ဆိုသော်လည်း ကန့်သတ်မှု (Limitation) ကိုမူ သတိ ပြုကြရပေမည်။ စီမံအုပ်ချုပ်မှုဆိုင်ရာ သီအိုရီတိုင်းတွင်လည်း ထိုကဲ့သို့သော ကန့်သတ်မှု (Limitation) အကြောင်းကို ဖော်ပြရှင်းလင်းကြစမြဲ ဖြစ်သည်။ Planning နှင့် ပတ်သက်သည့် ကန့်သတ်မှုအဖြစ် မှတ်ယူရန် အချက်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

၁။ လက်ခံဆောင်ရွက်ရန် ယူဆချက် (Assumption) ဖြစ်သဖြင့် ရာနှုန်းပြည့် ယုံမှတ်ဆောင်ရွက်ရမည် မဟုတ်ပေ။

၂။ လက်ခံဆောင်ရွက်ရန်အဖြစ် ယူဆကာ လုပ်ကိုင်ရမည့် စီမံချက်တွင် အခြားအခြေအနေ တစ်ခုအရ လက်ခံဆောင်ရွက်ရန် ကိစ္စများရှိလာနိုင်သည်။

၃။ ခွင့်ပြုထားသော အချိန်ကာလသည် စီမံချက်အတွက် ကန့်သတ်ချက်အဖြစ် မှတ်ယူထားရမည်။

၄။ ကုန်ကျစရိတ်သည် စီမံချက်ဘောင်အတွင်းသာ ရှိနေစေရမည်။

၅။ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်သူများ စိတ်နေသဘောထားသည် စီမံချက်နှင့်အညီ လုပ်ငန်းအောင်မြင်ရေးကိုသာ ဦးတည်ဆောင်ရွက်ရမည်။
စီမံချက်ရေးဆွဲခြင်း လုပ်ကိုင်ရာတွင် အဆင့်လိုက် စနစ်တကျ လုပ်ကိုင်မှသာ မှန်ကန်တိကျမှု အရှိဆုံး Planning တစ်ခုကို ရေးသားနိုင်ပါလိမ့်မည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း လုပ်ကိုင်ရန်အဆင့် (Steps) များကို လေ့လာနိုင်ပါသည်။

ပထမဦးစွာ အဖွဲ့အစည်းအတွင်း လက်ရှိ မြင်တွေ့နေရသော အခြေအနေအရပ်ရပ်ကို ဆန်းစစ် လေ့လာရပါမည်။

ဒုတိယအနေဖြင့် ပြင်ပဝန်းကျင်အခြေအနေ အရပ်ရပ်ကို ဆန်းစစ်လေ့လာသုံးသပ်ကြည့်ရမည်။

တတိယအဆင့်မှာ မိမိတို့ ရည်မှန်းထားသည့် (Objectives) အချက်များကို ပုံစံချ ကြည့်ရမည်။

စတုတ္ထအဆင့်တွင် မူူလစီမံချက်၏ သွေဖည်မှုများ ရှိလာခဲ့ပါက မည်သို့သော အခြားနည်းလမ်းများဖြင့် ဆောင်ရွက်သင့်သည်ကို လျာထားရမည်။

ပ ဉ္စမအဆင့်တွင် မူလစီမံချက်နှင့် အခြေအနေအရ အစားထိုး ဆောင်ရွက်ရမည့် အချက်များနှင့် ပတ်သက်ပြီး အပြန်ပြန်အလှန်လှန် ချင့်တွက်က အကောင်းဆုံး နည်းလမ်းအချက်များကို ရွေးချယ်ယူရမည် ဖြစ်သည်။

ဆဋ္ဌမအဆင့်မှာ စီမံချက်ရေး ဆွဲ၍ ရရှိထားသော အချက်များကို အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရန် အစီအစဉ်တကျ အတည် ပြုရေးသားရမည်။

သတ္တမအဆင့်ကမူ စီမံချက်လုပ်ငန်းစဉ်များအပေါ် ဖြည့်ဆည်းမှုများ မည်သို့မည်ပုံလုပ်ကိုင် မည်ကို ဖော်ပြရန်ဖြစ်သည်။

အဆင့် (၇) ဆင့်ရေးဆွဲပြီးပါက အစီအစဉ်အတိုင်း ဆောင်ရွက်ကြရန်သာရှိသည်။ အခက်အခဲ သို့မဟုတ် ပြဿနာတစ်ခုတွေ့ကြံုရပါက

အဆင့် (၇) ဆင့် လုံးကို လေ့လာသုံးသပ်ပြီးမှသာ ကျော်လွှားဖြေရှင်းမှု ပြုလုပ်ကြရသည်။

စီမံချက် ရေးသားသူအနေဖြင့် အောက်ပါအခြေခံ သဘောတရား (Principles) များကိုလည်း သိရှိ ထားရန် လိုအပ်ပါသည်။

၁။ ရည်မှန်းချက်ကို အ ထောက်အကူပြုစေမည့် အကြောင်း အချက်များ (Contributing to Objectives)

၂။ သက်ရောက်မှုဖြစ်စေမည့်အကြောင်း အချက်များ (Pervasiveness)

၃။ ကန့်သတ်မှုဖြစ်စေသည့် အကြောင်းရင်းခံ အချက်များ (Limiting factor)

၄။ ပြုလွယ်ပြောင်းလွယ်ဖြစ်စေမည့်အကြောင်းအချက်များ (Flexibility)

၅။ လမ်းကြောင်းပြဆိုမှုဆိုင်ရာ အပြောင်းအလဲများ (Navigational change)

စီမံချက်ရေးဆွဲခြင်းတွင် အမျိုးအစားကွဲပြားခြားနားမှုရှိသည်။ ရေရှည်စီမံချက် (Long range plan) ရေတိုစီမံချက် (Short range plan) နည်းဗျူဟာ အပိုင်းစီမံချက် (Strategic Planning) လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုဆိုင်ရာစီမံချက် (Operational Planning) လက်တွေ့ကျကျ အသုံးချနိုင်စေသော စီမံချက် (Functional Planning) ဟူ၍ အမျိုးအစားများ ရှိနိုင်ပါသည်။

စီမံချက်မရေးဆွဲမီ အဓိကကျလှသော လုပ်ဆောင်ချက်မှာ လျာထားဆုံးဖြတ်ခြင်း (Decision Making) ဖြစ်သည်။ လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ရမည့် လုပ်ငန်းစဉ်၏ အခြေအနေပေါ် မူတည်သည့် တောင်းဆိုမှုများနှင့် လိုက်လျော ညီထွေပြောဆိုဆက်ဆံလုပ်ကိုင် နိုင်ရန်ခန့်မှန်း၍ ကြိုတင်အဖြေရှာထားပြီး ဖြစ်နေရပါသည်။ ထိုအခါတွင် အကျိုးအမြတ် အမြင့်ဆုံးကို အလေးထားဆောင်ရွက်စေသည့် Marginal theory ဝယ်ယူအသုံးပြုသူ သို့မဟုတ် မိမိ၏ ဝန်ဆောင်မှုကိုလည်း လက်ခံမည့်သူ၏ကျေနပ်မှုကို အလေးထား ပေးသည်။ Psychological Theory ဖြစ်နိုင်ခြေကို အများဆုံး အသုံးချစေသည်။ Mathematical Theory များထဲမှ ကောက်နုတ် ရွေးချယ်ကာ လိုက်လျောညီထွေ ဖြစ်စေမည့်အချက်ကို အသုံးချရသည်။

တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်း များကို စီမံချက်ရေးဆွဲရာတွင် ပိုမိုရှုပ်ထွေးမှုရှိစေနိုင်သည့်အပြင် အရင်းအနှီး၊ အင်အားနှင့်အရင်း အမြစ် (Resources) ပေါင်းစုံပါ ဝင်ရသဖြင့် စီမံကိန်း (Project) ဟု ခေါ်ဆိုသတ်မှတ်ကြလေ့ရှိသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ စီမံချက်ရေး
ဆွဲခြင်း (Planning) ကို အခြေခံကာ တည်ဆောက်မြှင့်တင်ယူရသော လုပ်ငန်းစဉ်သာ ဖြစ်ပါသည်။

-ရွှေပုလဲအိမ်
(ရှေ့အပတ် Staffing Function ကို ဆက်လက် ဖော်ပြပေးပါမည်)