April 23, 2018

စာသင္သားမ်ားအတြက္ လုပ္ငန္းသံုး အဂၤလိပ္စာ

Banking and Finance -2

ဘ႑ာေရးႏွင့္ ဘဏ္လုပ္ငန္း -၂

ဘဏ္လုပ္ငန္းအမ်ိဳးအစား ကြဲျပားျခားနားမႈ ရွိသကဲ့သုိ႔ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ေပးေသာ ဝန္ေဆာင္မႈပံုစံမ်ားလည္း အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိၾကပါသည္။ ေယဘုယ်အားျဖင့္ တစ္ဦးခ်င္းဆုိင္ရာ ဘဏ္လုပ္ငန္း (Individual Banking) စီးပြားေရးဆုိင္ရာ ဘဏ္လုပ္ငန္း (Business Banking) ဒီဂ်စ္တယ္ ပံုစံျပဳ ဘဏ္လုပ္ငန္း (Digital Banking) ႏွင့္ ေခ်းေငြဆုိင္ရာ လုပ္ငန္း (Loans) စေသာ ေခါင္းစဥ္ ႀကီးမ်ားေအာက္တြင္ ဝန္ေဆာင္မႈ အရပ္ရပ္ကို လုပ္ကိုင္ေဆာင္ ရြက္ေပးၾကျခင္း ျဖစ္သည္။

တစ္ဦးခ်င္းဆုိင္ရာ ဘဏ္လုပ္ငန္း (Individual Banking)

တစ္ဦးခ်င္းတစ္ေယာက္ခ်င္းအတြက္ သီးျခားလုပ္ကိုင္ေပးသည့္ ဘ႑ာေရးစီမံခန္႔ခြဲမႈဆုိင္ရာ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ား ျဖစ္သည္။

၁။ Checking/current account
၂။ Saving account
၃။ Debit & Credit cards
၄။ Insurance
၅။ Wealth Management

စီးပြားေရးဆုိင္ရာ ဘဏ္လုပ္ ငန္း (Business Banking)

စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားအတြက္ ရည္ရြယ္လုပ္ကိုင္ေပးသည့္ ဘ႑ာေရးစီမံခန္႔ခြဲမႈဆုိင္ရာ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ား ျဖစ္သည္။

၁။ Business Loans
၂။ Checking/current account
၃။ Saving account
၄။ Debit & Credit cards
၅။ Merchant Service
၆။ Cash Management

ဒီဂ်စ္တယ္ပံုစံျပဳ ဘဏ္လုပ္ ငန္း (Digital Banking)

ကြန္ပ်ဴတာမ်ား၊ တက္ဘလက္မ်ား၊ စမတ္ဖုန္းမ်ားကို အသံုးခ်ကာ ကြန္ရက္ဆက္သြယ္မႈျဖင့္ လုပ္ကိုင္ေပးေသာ အြန္လုိင္းစနစ္ ဘ႑ာေရး စီမံခန္႔ခြဲမႈဆုိင္ရာ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ား ျဖစ္သည္။

၁။ Online, Mobile, and tablet banking
၂။ Mobile check deposit
၃။ Text alerts
၄။ eStatement
၅။ Online bill pay

ေခ်းေငြဆုိင္ရာ လုပ္ငန္း (Loans)

၁။ Personal Loans
၂။ Home equily Loans
၃။ Home equily Lines of credit
၄။ Home Loans

ေခ်းေငြဆုိင္ရာ လုပ္ငန္းရပ္တြင္ ပံုသဏၭာန္သဘာဝအမ်ိဳးမ်ိဳးႏွင့္ အရြယ္အစားအမ်ိဳးမ်ိဳးတုိ႔ကို အက်ံဳးဝင္ေစပါသည္။ ထိုသို႔ေသာ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားကို ဘဏ္လုပ္ငန္းဌာနမ်ားက လုပ္ေဆာင္ေပးရာတြင္ ၿပိဳင္ဆုိင္မႈမ်ား ရွိႏုိင္ပါသည္။ ေခတ္မီေသာ နည္းပညာမ်ားကို အသံုးခ်ကာ ဘ႑ာေရးစီမံခန္႔ခြဲမႈမ်ား လုပ္ကိုင္ေပးႏုိင္မႈအေပၚ စိတ္ဝင္စားစရာ ျဖစ္ေစသကဲ့သုိ႔ ေက်နပ္ႏွစ္ၿခိဳက္မႈ ရေစသည္အထိ ျပဳစုေဆာင္ရြက္မႈမ်ားျဖင့္ ဆြဲေဆာင္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေလ့ရွိၾကသည္။

Business Loans

စီးပြားေရး လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္ ႏုိင္ေရးအတြက္ သီးျခားထုတ္ေပးသည့္ ေခ်းေငြျဖစ္သည္။ ျပန္လည္ေပးဆပ္ရာတြင္ သတ္မွတ္အတိုးႏႈန္းမ်ား ထည့္သြင္းကာ ေပးဆပ္ရသည္။ ထုိသုိ႔ေဆာင္ရြက္ေပးသည့္ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားတြင္လည္း ဘဏ္ေခ်းေငြ (Bank loans) ထပ္ေဆာင္းေခ်းေငြ (Mezzanine financing) ပိုင္ဆုိင္မႈျပေခ်းေငြ (Asset-based financing) ေျပစာထုတ္ေခ်းေငြ (Invoice financing) အေသးစားေခ်းေငြ (Microloans) ႀကိဳတင္ေခ်းေငြ (Cash advance) စသကဲ့သုိ႔ ပါရွိပါလိမ့္မည္။

Checking/current account

စာရင္းရွင္ပံုစံျဖင့္ ဘဏ္လုပ္ငန္းမွ လုပ္ကိုင္ေပးျခင္းျဖစ္သည္။ မိမိ၏ ေငြစာရင္းတြင္ အလြယ္တကူ ဝင္ေရာက္စစ္ေဆးျခင္း၊ ထုတ္ယူျခင္း၊ ေပးသြင္းအပ္ႏွံျခင္းမ်ား လုပ္ယူႏုိင္ေစသည္။ ေငြစာရင္း ဖြင့္ထားသူအေနျဖင့္ ထုိစာရင္း ဖြင့္ထားခ်က္ကို အေျခခံ၍ Debit cards တစ္ခုကို ထားရွိအသံုးျပဳ ႏုိင္သကဲ့သုိ႔ ပစၥည္းဝယ္ယူျခင္း သုိ႔မဟုတ္ လစာလႊဲေျပာင္းထုတ္ ယူျခင္းမ်ားလည္း လုပ္ကိုင္ခြင့္ ရရွိသြားႏုိင္ပါသည္။

Saving account

ေလာေလာဆယ္ ထုတ္သြင္းျခင္းမျပဳလုပ္လုိက မိမိ၏ေငြကို သိမ္းဆည္း စုေဆာင္းထားႏုိင္ေသာ ေငြစာရင္းျဖစ္သည္။ အနည္းဆံုး ႏွစ္ကာလအားျဖင့္ မထုတ္ယူေသာ စုေဆာင္းေငြ ပမာဏကို အေျခခံ၍ အတိုးေငြ ခံစားခြင့္ရွိသည္။ အတိုးႏႈန္း သည္ ေန႔စဥ္၊
အပတ္စဥ္၊ လစဥ္၊ ႏွစ္စဥ္ဟူေသာ အေျခခံျဖင့္ တြက္ခ်က္ေပးသည္။ Saving account ကို တစ္ဦးထက္မက ပူးတြဲမွတ္ပံုတင္ႏိုင္
သည့္ Joint saving account ေငြေၾကးေစ်းကြက္အတြက္ အသံုးျပဳႏိုိင္သည့္ Money Market Deposit account စသကဲ့သုိ႔ေသာ
ပံုစံမ်ားျဖင့္ စာရင္းဖြင့္ထားႏုိင္ခြင့္ရွိသည္။

ATM Card, MPU Card, Debit Card and Credit Card

ေငြစာရင္းဖြင့္ထားသူသည္ အလိုအေလ်ာက္ ေငြထုတ္ျပဳလုပ္ ႏိုင္ေသာ စက္ ATMs (Auto-mated Teller Machines) မ်ားကို အသံုးခ်ခြင့္ ရႏိုင္ေစသည္။ ATM Card, ကို ထုတ္ေပးေလ့ ရွိသည္။ ATMS စက္မ်ားတြင္ မည္သည့္ Payment card ပင္ျဖစ္ေစ အသံုးျပဳခြင့္ ရွိသည္။ ထုိ Card ျဖင့္ မိမိ၏ ေငြစာရင္းသုိ႔ ေငြသြင္းျခင္း၊ မိမိေငြ စာရင္းမွ ေငြထုတ္ျခင္း ျပဳလုပ္ႏုိင္ သည့္အျပင္ လက္က်န္ေငြစာရင္းကိုလည္း အလြယ္တကူ စစ္ေဆးၾကည့္႐ႈႏုိင္သည္။

MPU Card (Myanmar Payment Union Card)

မိမိေငြစာရင္းသုိ႔ ဝင္ေရာက္လာေသာ ေငြမ်ားကို စာရင္းဖြင့္ ထားကာ အခ်ိန္မေရြးလုိသမွ် ထုတ္ယူႏုိင္ေသာ Card ျဖစ္သည္။ ယခုအခါ အဆိုပါ Card ကို အသံုးခ်၍ POS (point of Sale) လုပ္ငန္းစဥ္ျဖင့္ ပစၥည္းမ်ား ဝယ္ ယူခြင့္လည္း ရွိသည္။ ျမန္မာ့ေငြ ေပးေခ်စနစ္ သမဂၢမွတာဝန္ယူ လုပ္ကိုင္ေပးေသာ စနစ္ျဖစ္သည္။

Debit Card

မိမိစာရင္းဖြင့္ထားရွိေသာ ေငြစာရင္းပမာဏအတြြင္းရွိ ေငြမ်ားကို မည္သည့္ေပးေခ်ရန္ လုပ္ငန္းအတြက္ျဖစ္ေစ အသံုးခ်ႏုိင္ေသာ Card ျဖစ္သည္။ အခ်ိဳ႕ ေသာ Debit Card မ်ားသည္ တန္ဖိုးသတ္မွတ္ခ်က္ေငြပမာဏ ထည့္သြင္းပါရွိသည့္ Stored value ျဖင့္ ထားရွိသည္။ ပံုစံအားျဖင့္ ATM Card ပံုစံအတုိင္း ျပဳ လုပ္ထားၾကသည္။ တာဝန္ခံလုပ္ ေဆာင္ေပးသည့္ ေငြေၾကးဘ႑ာ လုပ္ငန္း၏ Logo ကို ႐ိုက္ႏွိပ္ေဖာ္ ျပထားၾကသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ Visa logo သုိ႔မဟုတ္ Mastercard logo မ်ားကဲ့သုိ႔ Logo တစ္ခုခုျဖင့္ အမွတ္အသား ျပဳထားသည္ကို ေတြ႕ျမင္ၾကရပါလိမ့္မည္။ ကုန္ တုိက္ႀကီးမ်ားတြင္ ေစ်းဝယ္ရာ တြင္ ျဖစ္ေစ၊ စားေသာက္ဆုိင္မ်ားတြင္ ေငြရွင္းရာ၌ျဖစ္ေစ အြန္လုိင္းမွ ေငြေပးေခ်ေရး ကိစၥတြင္ျဖစ္ေစ အသံုးျပဳၾကေလ့ ရွိသည္။ စာရင္းဖြင့္ထားေသာ ေငြပမာဏထဲမွ က်သင့္ေသာ ေငြကိုလႊဲေျပာင္း ထုတ္ယူသြားေစျခင္းကို ထို Card ျဖင့္ ေျဖရွင္းယူေစသည္။

Credit Card

Debit Card ကဲ့သုိ႔ ေငြေပးေခ်ရာတြင္ အသံုးျပဳႏုိင္ေသာ Card ျဖစ္သည္။ Debit Card သည္ ႀကိဳတင္သုိမွီးထားေသာ ေငြပမာဏ အတြက္သာ အသံုးျပဳႏုိင္ေသာ္လည္း Credit Card သည္ ေငြေၾကးဘ႑ာ လုပ္ငန္းတစ္ခုခု ၏ အာမခံခ်က္ျဖင့္ အေႂကြးစနစ္ျဖင့္ ေငြယူႏိုင္သည္။ ေငြစာရင္း ဖြင့္ထားသူတစ္ဦး၏ အေျခခံမူ တစ္ခုကို အရယူကာ အေႂကြးသံုးစြဲခြင့္ ရယူသြားေစျခင္း ျဖစ္သည္။ ထုိ႔နည္းတူစြာ ေငြသားကို ေခ်းထုတ္ယူႏုိင္ေစသည့္ အခြင့္အလမ္းလည္း ရွိသည္။ အဆိုပါ ေခ်းယူေသာ ပမာဏကို သတ္မွတ္ ကာလအတြင္း ျပန္လည္ေပးသြင္းရသည့္ လုပ္ငန္းစဥ္ ပါရွိသည္။

PIN number

ATMS စက္မ်ားမွတစ္ဆင့္ ေငြထုတ္ယူျခင္း၊ ေငြေပးသြင္းျခင္း၊ လက္က်န္ေငြ စစ္ေဆးျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ရာတြင္ ကိုယ္ပိုင္ Card ျဖစ္ေၾကာင္း အတည္ျပဳႏုိင္မွသာ စက္က ေဆာင္ရြက္ေပးေစရန္ Personal Identification Number မ်ား ထားရွိၾကရသည္။ စက္ထဲသုိ႔ Card ထည့္လုိက္သည္ ႏွင့္ PIN သုိ႔မဟုတ္ PIN number ကို ႐ိုက္သြင္းေပးႏုိင္မွသာလွ်င္ ATMS မွတစ္ဆင့္ ေဆာင္ရြက္လုိေသာ လုပ္
ငန္းစဥ္မ်ားကို ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္း ျဖစ္သည္။

(ေရွ႕အပတ္ Banking and Finance -3 ကို ဆက္လက္ေဖာ္ ျပေပးပါမည္)

-ေရႊပုလဲအိမ္